Përplasje e re mes Greqisë dhe Turqisë për Egjeun
Një debat i ri është hapur mes Greqisë dhe Turqisë për çështjet e Egjeut, këtë herë me shkak një plan të ri të Athinës për zhvillimin e industrisë dhe të qendrave të furnizimit në territorin grek.
Plani i ri hyri në fuqi në 28 gusht dhe përcakton se në cilat zona mund të zhvillohen aktivitete industriale, ku mund të krijohen zona biznesi dhe logjistike dhe cilat rregulla duhet të respektohen për mbrojtjen e mjedisit. Por reagimi i Turqisë erdhi për faktin se ky plan përfshin edhe ishuj dhe zona të Egjeut.
Ministria e Jashtme turke deklaroi se vendimet e Greqisë nuk krijojnë pasoja juridike për Turqinë dhe përsëriti një nga qëndrimet e vjetra të Ankarasë: se në Egje ekzistojnë disa ishuj të vegjël dhe formacione gjeografike, sovraniteti i të cilave, sipas palës turke, nuk i është kaluar Greqisë me traktate ndërkombëtare.
Athina reagoi menjëherë dhe me tone të ashpra. Ministria e Jashtme greke i cilësoi pretendimet turke “të pabazuara dhe të papranueshme”.Sipas Athinës, fakti që Turqia përsërit të njëjtin qëndrim sa herë Greqia miraton një plan të ri territorial, nuk i jep këtij pretendimi as bazë juridike dhe as vlefshmëri.
Qeveria greke theksoi gjithashtu se çështja e sovranitetit në Egje është e qartë dhe përcaktohet nga traktatet ndërkombëtare në fuqi. Sipas saj plani i ri grek nuk është një plan ushtarak dhe nuk përcakton kufij të rinj. Ai është në thelb një plan ekonomik dhe urbanistik, që tregon se ku dhe me çfarë kushtesh mund të zhvillohen industria, bizneset dhe qendrat e shpërndarjes së mallrave.
Për shembull, në Athinë dhe Selanik kufizohet krijimi i fabrikave të reja jashtë zonave të organizuara industriale, ndërsa për ishujt parashikohen rregulla të veçanta, për shkak të hapësirës së kufizuar dhe nevojës për mbrojtjen e mjedisit. Pra, thelbi i përplasjes nuk është vetë industria thekson Athina duke nënvizuar se po vendos rregulla për zhvillimin ekonomik brenda territorit të saj. Turqia, nga ana tjetër, thotë se përfshirja e disa zonave të Egjeut në dokumentet greke nuk mund të konsiderohet si provë juridike e sovranitetit grek mbi to.
Megjithatë, krahas toneve të forta, Ankaraja la të hapur edhe derën e dialogut. Ministria e Jashtme turke deklaroi se vazhdon të mbështesë marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë sipas Deklaratës së Athinës të dhjetorit 2023 dhe se Turqia mbetet e gatshme për bashkëpunim me Greqinë.
Ky është episodi i dytë i tensionit brenda pak ditësh, pas përplasjes së Athinës dhe Ankarasë sa u përket planeve greke për energjinë e rinovueshme dhe parqet detare në Egje, kur Turqia ngriti sërish çështjen e sovranitetit mbi disa ishuj dhe formacione gjeografike./Top Channel