Marrëveshja SHBA-Iran varet "në fije të perit" - sulmet rrezikojnë paqen

Ka kaluar gati një muaj që kur Shtetet e Bashkuara dhe Irani ranë dakord për një Memorandum Mirëkuptimi të hartuar për të ndaluar luftimet dhe për të nisur rrugën drejt një paqeje.

Por gjatë ditëve të fundit, një cikël dhune është përshpejtuar, i shkaktuar nga sulmet ndaj disa anijeve tregtare që kalonin Ngushticën e Hormuzit.

Ushtria amerikane është përgjigjur me qindra sulme kundër objektivave në bregdetin iranian dhe infrastrukturës më në brendësi të vendit.

Secila palë akuzon tjetrën për keqbesim dhe mosrespektim të angazhimeve.

Marrëveshja e 17 qershorit i la dispozitat kryesore qëllimisht të paqarta.

Neni 5 e angazhon Iranin të përdorë "përpjekjet e tij më të mira" për të siguruar kalim të sigurt tregtar për 60 ditë, ndërsa thotë gjithashtu se Irani dhe Omani do të "përcaktojnë administratën dhe shërbimet detare të ardhshme" në Ngushticën e Hormuzit.

Për Iranin, kjo do të thotë një rol të vazhdueshëm në menaxhimin e transportit detar, me mbështetësit e linjës së ashpër që kërkojnë që anijet që përpiqen të kalojnë pa leje të jenë në shënjestër.

“Ngushtica e Hormuzit mbetet nën mbikëqyrjen dhe menaxhimin total të Iranit gjatë 30 ditëve të ardhshme”, tha Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi më 27 qershor.

“Vetëm pasi të hiqen të gjitha pengesat do të rikthehet kapaciteti total i rrugës ujore”, shtoi ai.

Një burim rajonal i tha CNN se Memorandumi i Mirëkuptimit “po funksionon si një termostat”, duke shtuar, “ai ndryshon, në thelb aktivizohet dhe çaktivizohet”.

“Sipas kuadrit të Memorandumit të Mirëkuptimit, të dyja palët po pretendojnë të drejtën për të sulmuar”, tha burimi.

Ndërsa këto sulme përshkallëzohen, marrëveshja po vihet në provë.

“Në rastin më të mirë, është në kujdes intensiv. Por mund të jetë edhe duke rënë në gjendje kome”, tha një diplomat evropian.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha javën e kaluar, pasi një anije u godit në Gjirin e Omanit: “Për mua, mendoj se ka mbaruar. Nuk dua të merrem më me ta”.

Në të njëjtën kohë, Trump nuk e ka mbyllur derën për negociata të mëtejshme.

Memorandumi i Mirëkuptimit kishte për qëllim të aktivizonte një dritare 60-ditore gjatë së cilës SHBA-ja dhe Irani do të kërkonin një marrëveshje mbi çështjet më të gjera: rezervat bërthamore dhe programin e pasurimit të uraniumit të Iranit, sanksionet dhe asetet iraniane të ngrira jashtë vendit.

Kjo dritare u hap 26 ditë më parë. Nuk ka asnjë shenjë që këto çështje janë hapur ende. /Telegrafi/