BE-ja gati të “përfshihet” në bisedimet Ukrainë-Rusi, por armëpushimi duhet të vijë i pari - tregon drafti i samitit

Bashkimi Evropian është gati të “përforcojë” rolin e tij në procesin diplomatik për t’i dhënë fund pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, por vetëm kur Moska të tregojë një angazhim serioz ndaj negociatave dhe të vendosë një “armëpushim të pakushtëzuar”, sipas draftit të përfundimeve të përgatitura përpara një samiti të udhëheqësve kryesorë më 18-19 qershor.

Kjo shënon herën e parë që përfundimet flasin për bllokun që po ndjek një qasje praktike ndaj procesit të paqes, të cilin Shtetet e Bashkuara e kanë udhëhequr deri më tani dhe aktualisht është i bllokuar, transmeton Telegrafi.

Formulimi i përkohshëm, i nënshtruar ndryshimeve, nuk arrin të miratojë emërimin e një të dërguari të posaçëm, siç kanë kërkuar disa shtete anëtare. Referencat mund të ndryshojnë më tej para se të zhvillohet samiti.

“Këshilli Evropian mbështet përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës dhe nënvizon gatishmërinë e Bashkimit Evropian për të rritur angazhimin e tij në negociatat e paqes”, thuhet në draftin e parë nga Euronews dhe të datës 1 qershor.

“Megjithatë, Rusia nuk ka treguar ndonjë gatishmëri të vërtetë në lidhje me një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme”, vazhdon paragrafi.

"Këshilli Evropian i kërkon Rusisë të bjerë dakord për një armëpushim të plotë, të pakushtëzuar dhe të menjëhershëm dhe të angazhohet në negociata kuptimplote drejt një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme", thuhet ndër tjera.

Dokumenti përdoret si bazë pune për bisedimet e zhvilluara nga udhëheqësit e BE27.

Drafti i dokumentit gjithashtu dënon me forcë sulmet vdekjeprurëse në shkallë të gjerë të Rusisë kundër Ukrainës dhe kërcënimet e hapura kundër qytetarëve të huaj, diplomatëve dhe organizatave ndërkombëtare me seli në Kiev, si dhe incidentin e javës së kaluar që pa një dron rus me eksploziv të përplasej në një ndërtesë banimi në Rumani.

Seria e zhvillimeve përshkallëzuese ka zhvendosur debatin nëse BE duhet të thyejë izolimin e saj diplomatik dhe të nisë bisedime të drejtpërdrejta me Rusinë.

Çështja fitoi vrull në fillim të majit pasi presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, i frustruar me vëmendjen e Shtëpisë së Bardhë në Lindjen e Mesme, u bëri thirrje evropianëve të emërojnë një përfaqësues të përbashkët dhe të ringjallin negociatat.

Midis emrave të përmendur rastësisht për punën me rrezik të lartë ishin Presidenti i Këshillit Evropian António Costa, presidenti finlandez Alexander Stubb, ish-kryeministri italian Mario Draghi dhe ish-kancelarja gjermane Angela Merkel.

Costa, e cila do të kryesojë samitin, ishte një nga udhëheqësit e parë që foli publikisht në favor të bisedimeve të drejtpërdrejta, me kusht që rrethanat të jenë të përshtatshme.

Megjithatë, përçarjet midis kryeqyteteve mbeten të ngulitura, siç pasqyrohet në formulimin e përfundimeve të draftit. Gjermania, Polonia, vendet nordike dhe baltike besojnë se kërkesat maksimaliste të Kremlinit do ta bënin çdo ndërhyrje të pakuptimtë.

Javën e kaluar, Përfaqësuesja e Lartë Kaja Kallas tha se BE-ja "kurrë" nuk do të jetë një ndërmjetës neutral midis Ukrainës dhe Rusisë.

"Ne nuk mund të jemi neutralë, duke i trajtuar ata në mënyrë të barabartë, sepse kemi qenë qartësisht në anën e Ukrainës", tha ajo pasi priti një takim joformal të ministrave të punëve të jashtme në Qipro.

Në vend të kësaj, argumentoi ajo, shtetet anëtare duhet të përpiqen të bien dakord për një sërë të përbashkët lëshimesh dhe kushtesh që Rusia duhet të përmbushë në tryezën e negociatave.

"Të gjitha përpjekjet tona duhet të jenë plotësuese të përpjekjeve të SHBA-së. Dhe ministrat ishin gjithashtu shumë të qartë për këtë", tha Kallas.

"Ne nuk po hyjmë në vend të Shteteve të Bashkuara, por në fakt po adresojmë çështjet që nuk janë trajtuar në këto bisedime", shtoi ajo.

Zelensky pritet të flasë me 27 udhëheqësit në samitin e qershorit, edhe pse ende nuk është konfirmuar nëse ai do ta bëjë këtë personalisht apo nga distanca.

Në një intervistë të kohëve të fundit me CBS, presidenti ukrainas përmendi formatin E3 (të përbërë nga Gjermania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar), vendet nordike dhe Turqinë si ndërmjetës të mundshëm.

"Kush do ta përfaqësojë Evropën në fund të fundit? Varet nga Ukraina dhe Evropa të vendosin. Por jo më pak e rëndësishme është që Rusia duhet të jetë e gatshme për dialog dhe prani evropiane", tha ai. /Telegrafi/