Zakonet e gjumit të fëmijës suaj mund të ndikojnë në shëndetin e tij mendor

Në kaosin e shkollës, detyrimeve jashtëshkollore dhe jetës së përditshme familjare, vënia e fëmijëve në shtrat shpesh mund të jetë një nga pjesët më të vështira të ditës.

Por gjumi nuk është i rëndësishëm vetëm për shëndetin fizik; ai luan një rol të madh edhe në shëndetin mendor. Ndërsa nuk është gjithmonë e lehtë të krijosh një rutinë, gjumi i rregullt dhe cilësor mund t'i ndihmojë fëmijët të rregullojnë më mirë emocionet e tyre, të përballojnë stresin dhe të mësojnë, shkruan Parents.com.

Psikologu klinik Dr. Brian Razzino e quan gjumin "themelin" e shëndetit mendor. "Mendoni për gjumin si themelin e një shtëpie - nëse është e paqëndrueshme, gjithçka e ndërtuar mbi të bëhet e paqëndrueshme", thotë ai.

"Privimi kronik i gjumit prish strukturën tonë emocionale, duke na bërë më të prirur ndaj ndryshimeve të humorit, përgjigjeve të shtuara ndaj stresit dhe ankthit të vazhdueshëm".

Lidhja midis gjumit dhe shëndetit mendor

Mungesa afatgjatë e gjumit mund të ndikojë ndjeshëm në humorin, stabilitetin emocional dhe shëndetin mendor. Hulumtimet e kanë lidhur mungesën kronike të gjumit me një rrezik më të lartë të ankthit dhe depresionit.

Një përmbledhje e vitit 2020 e hulumtimeve të botuara në revistën Frontiers in Psychiatry zbuloi se njerëzit me pagjumësi kronike janë në një rrezik më të lartë për të zhvilluar çrregullime të humorit. Prandaj, gjumi i dobët jo vetëm që mund të jetë pasojë e problemeve të shëndetit mendor, por mund të kontribuojë edhe në to.

Pasojat nuk vlejnë vetëm për të rriturit. Fëmijët dhe adoleshentët me probleme me gjumin mund të jenë gjithashtu në rrezik më të lartë për probleme të shëndetit mendor. Një studim i vitit 2024 zbuloi se fëmijët që kishin probleme me gjumin gjatë rritjes ishin në rrezik më të lartë për depresion, ADHD dhe probleme të sjelljes deri në moshën 15 vjeç.

Dr. Razzino e krahason trurin e një fëmije me një zyrë të rrëmujshme në fund të ditës dhe e përshkruan gjumin si një lloj shërbimi natën që vë gjithçka në rregull. "Gjumi vepron si një shërbim mirëmbajtjeje natën për trurin", shpjegon Dr. Razzino. "Ndërsa flemë, mendjet tona konsolidojnë kujtimet, përpunojnë faktorët stresues dhe forcojnë lidhjet nervore thelbësore për të mësuar. Por kur gjumi ndërpritet, këto cikle rikuperimi shkurtohen, duke çuar në probleme me rregullimin emocional dhe aftësitë njohëse".

Stephanie Drew, një terapiste e specializuar në shëndetin mendor të fëmijëve dhe adoleshentëve, thekson gjithashtu rëndësinë e gjumit cilësor. "Fëmijët e pushuar janë më të aftë të kontrollojnë emocionet e tyre dhe të përballojnë stresin në mënyrë më efektive", thotë ajo. "Gjumi ndihmon në zhvillimin e aftësive të rregullimit emocional, të cilat janë thelbësore për përballimin e sfidave të jetës."

Probleme si gjumi shumë i gjatë ose zgjimi shumë i shpeshtë mund të ndikojnë shumë më tepër sesa thjesht sa i lodhur është një fëmijë mëngjesin tjetër. "Edhe vetëm një aspekt i çrregullimit të gjumit mund të prishë gradualisht 'mirëmbajtjen' e trurit gjatë natës. Kjo më pas çon në vështirësi në menaxhimin e stresit të përditshëm, në të mësuarit në mënyrë efektive dhe në zhvillimin e modeleve të qëndrueshme emocionale", shton Dr. Razzino.

Prindërit që nuk flenë mirë vuajnë gjithashtu

Mungesa e gjumit nuk prek vetëm fëmijët. Rebekka Wall, një konsulente gjumi për adoleshentët dhe të rriturit, shpjegon: "Mungesa kronike e gjumit ndikon në shëndetin tonë mendor duke rritur stresin, duke dëmtuar rregullimin emocional dhe duke zvogëluar rezistencën e përgjithshme ndaj sfidave mendore, emocionale dhe fizike."

“Kur na mungon gjumi, bëhemi nervozë, ndihemi ‘të mjegullt’ dhe pjesët e trurit tonë që na ndihmojnë të menaxhojmë emocionet nuk funksionojnë aq mirë sa duhet”, thotë Wall. “Kjo rezulton në një paaftësi për t’u përballur në mënyrë efektive me stresin, rritjen e ankthit dhe madje edhe simptomat e depresionit.”

Prindërit shpesh kanë vështirësi të flenë mjaftueshëm për veten e tyre, veçanërisht kur fëmijët e tyre janë të vegjël. Një studim i vitit 2019 i botuar në revistën Sleep zbuloi se efektet në gjumin e prindërve mund të ndihen për vite me radhë pas lindjes së fëmijës. Si rezultat, problemet me gjumin shpesh ndikojnë jo vetëm në një anëtar të familjes, por në funksionimin e përditshëm të të gjithë familjes.

Si ta përmirësoni rutinën tuaj të gjumit

Një rutinë e qëndrueshme në mbrëmje mund t’i ndihmojë fëmijët të flenë më lehtë dhe të pushojnë më mirë. Hulumtimet tregojnë se një rutinë e rregullt para gjumit shoqërohet gjithashtu me funksionim më të mirë kognitiv dhe mirëqenie të përgjithshme tek fëmijët.

Dr. Razzino rekomandon disa zakone të thjeshta. Të shkosh në shtrat afërsisht në të njëjtën kohë ndihmon në ruajtjen e një ritmi natyror gjumë-zgjim. Aktivitetet më të qeta, të tilla si leximi i një libri ose dëgjimi i muzikës së lehtë, mund ta ndihmojnë fëmijën tuaj të relaksohet para gjumit. Gjithashtu rekomandohet të kufizoni kohën para ekranit të paktën një orë para gjumit dhe të siguroni një dhomë të errët, të qetë dhe këndshëm të freskët.

Një rutinë më e mirë gjumi mund t’i sjellë dobi të gjithë familjes. “Një fëmijë i pushuar shpesh do të thotë një prind i pushuar”, thotë Wall.

"Gjumi është themeli i shëndetit emocional", shton Dr. Razzino. "Forconi atë dhe çdo gjë tjetër do të bjerë në vendin e vet."