SHBA-të gati të largohen nga Organizata Botërore e Shëndetësisë

SHBA-të pritet të largohen zyrtarisht nga Organizata Botërore e Shëndetësisë të enjten, përballë paralajmërimeve se do të godasin si shëndetin amerikan ashtu edhe atë global, si dhe në shkelje të një ligji amerikan që kërkon që Uashingtoni t'i paguajë agjencisë së shëndetësisë të OKB-së 260 milionë dollarë në tarifa që i detyrohet.

Presidenti Donald Trump njoftoi se SHBA-të do të largoheshin nga organizata në ditën e parë të presidencës së tij në vitin 2025, nëpërmjet një urdhri ekzekutiv. Sipas ligjit amerikan, ajo duhet të japë njoftim njëvjeçar dhe të paguajë të gjitha tarifat e papaguara para largimit, transmeton Telegrafi.

Të enjten, një zëdhënës i Departamentit të Shtetit të SHBA-së tha se dështimi i OBSH-së për të menaxhuar dhe ndarë informacionin i kishte kushtuar SHBA-së triliona dollarë, dhe presidenti kishte ushtruar autoritetin e tij për të ndaluar transferimin e ardhshëm të çdo fondi, mbështetjeje ose burimi të qeverisë amerikane tek OBSH-ja.

"Populli amerikan ka paguar më shumë seç duhet për këtë organizatë dhe kjo goditje ekonomike është përtej një pagese fillestare për çdo detyrim financiar ndaj organizatës", tha zëdhënësi me email.

Gjatë vitit të kaluar, shumë ekspertë globalë të shëndetit kanë kërkuar një rimendim, përfshirë së fundmi drejtorin e përgjithshëm të OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

"Shpresoj që SHBA-të do ta rishqyrtojnë dhe do t'i ribashkohen OBSH-së", u tha ai gazetarëve në një konferencë për shtyp në fillim të këtij muaji.

"Tërheqja nga OBSH-ja është një humbje për Shtetet e Bashkuara dhe është një humbje për pjesën tjetër të botës", shtoi ai.

OBSH-ja tha gjithashtu se SHBA-të ende nuk i kanë paguar tarifat që u detyrohen për vitet 2024 dhe 2025. Shtetet anëtare do të diskutojnë largimin e SHBA-së dhe se si do të trajtohet në bordin ekzekutiv të OBSH-së në shkurt, tha një zëdhënës i OBSH-së për Reuters me email.

"Kjo është një shkelje e qartë e ligjit amerikan", tha Lawrence Gostin, drejtor themelues i Institutit O'Neill për Ligjin Global të Shëndetit në Universitetin Georgetown në Uashington, një vëzhgues i afërt i OBSH-së.

"Por Trump ka shumë të ngjarë t'ia dalë mbanë", shtoi ai.

Duke folur për Reuters në Davos, Bill Gates - kryetar i Fondacionit Gates, një financues i madh i iniciativave globale të shëndetit dhe disa prej punëve të OBSH-së - tha se nuk priste që SHBA-të të rishqyrtonin vendimin në afat të shkurtër.

"Nuk mendoj se SHBA-të do të kthehen në OBSH në të ardhmen e afërt. Bota ka nevojë për Organizatën Botërore të Shëndetësisë", tha ai, duke shtuar se kur të kishte një mundësi për të avokuar për këtë, do ta bënte.

Për OBSH-në, largimi i SHBA-së ka shkaktuar një krizë buxhetore që e ka parë atë të përgjysmojë ekipin e saj të menaxhimit dhe të zvogëlojë punën, duke shkurtuar buxhetet në të gjithë agjencinë.

Uashingtoni tradicionalisht ka qenë deri tani mbështetësi më i madh financiar i agjencisë së shëndetit të OKB-së, duke kontribuar rreth 18% të financimit të saj të përgjithshëm. OBSH gjithashtu do të shkurtojë rreth një të katërtën e stafit të saj deri në mesin e këtij viti.

Agjencia tha se ka punuar me SHBA-në dhe ka ndarë informacione gjatë vitit të kaluar. Nuk ishte e qartë se si do të funksionojë bashkëpunimi në të ardhmen. Ekspertët globalë të shëndetit thanë se kjo përbënte rreziqe për SHBA-në, OBSH-në dhe botën.

“Tërheqja e SHBA-së nga OBSH-ja mund të dobësojë sistemet dhe bashkëpunimet në të cilat mbështetet bota për të zbuluar, parandaluar dhe për t'iu përgjigjur kërcënimeve shëndetësore”, tha Kelly Henning, drejtuese e programit të shëndetit publik në Bloomberg Philanthropies, një organizatë jofitimprurëse me seli në SHBA. /Telegrafi/