Pse Gjermania po përpiqet të ndërtojë “ushtrinë më të fortë konvencionale të Evropës?”
Në fillim të vitit, burrat gjermanë të moshës 18 vjeç filluan të merrnin një pyetësor të detyrueshëm, që regjistronte përshtatshmërinë e tyre për shërbimin ushtarak sipas një ligji të miratuar muajin e kaluar.
Bashkimi me ushtrinë është vullnetar për momentin, por ligji i lejon qeverisë të prezantojë shërbimin e detyrueshëm për të përmbushur qëllimin e saj për të ndërtuar atë që ajo thotë se do të jetë ushtria më e fortë në Evropë, për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore.
Në nëntorin e kaluar, personeli aktiv në detyrë ishte 184,000 trupa, një rritje prej 2,500 që nga maji, kur kancelari Friedrich Merz i tha për herë të parë parlamentit se ushtria, ose Bundeswehr, “duhet të bëhet ushtria më e fortë konvencionale e Evropës”.
“Është më e madhja që kanë pasur për një kohë shumë të gjatë dhe është tashmë forca më e fortë që kemi pasur që nga viti 2021”, tha për Al Jazeera, Timo Graf, një studiues i lartë në Qendrën Bundeswehr të Historisë Ushtarake dhe Shkencave Sociale në Potsdam.
Qeveria po josh anëtarët e shërbimit vullnetar me kontrata 23-mujore, me paga dhe përfitime bujare. Këto kontrata mund të zgjaten më pas deri në shërbim profesional të pacaktuar, transmeton Telegrafi.
"Paga është 2,600 euro (3,000 dollarë), dhe për shkak se strehimi është falas, sigurimi mjekësor është falas, ata do të përfundojnë duke pasur diçka si 2,300 euro (2,700 dollarë) pas taksave dhe zbritjeve. Janë shumë para për të rinjtë", tha Graf.
Gjermania është zotuar në NATO për të arritur 260,000 personel aktiv deri në vitin 2035 dhe për të dyfishuar rezervistët e saj në 200,000. Kjo do ta sillte atë afër ushtrisë prej gjysmë milioni ushtarësh që kishte në fund të Luftës së Ftohtë. Lajmi e ka shqetësuar Moskën.
"Qeveria e re e Gjermanisë po përshpejton përgatitjet për një përballje ushtarake në shkallë të plotë me Rusinë", tha ambasadori i Rusisë në Gjermani, Sergey Nechayev, për portalin gjerman të lajmeve Apolut në një intervistë muajin e kaluar.
Megjithatë, nga pikëpamja gjermane, është refuzimi i Rusisë për t'u tërhequr nga Ukraina që ka nxitur vullnetin politik për të shpenzuar 108 miliardë euro (125 miliardë dollarë) për të rindërtuar forcat e armatosura këtë vit, ekuivalente me 2.5 përqind të produktit të brendshëm bruto (GDP), dhe më shumë se dyfishi i buxhetit të vitit 2021 prej 48 miliardë eurosh (56 miliardë dollarë).
"Vetëm brenda një viti, kemi kaluar nga 58 përqind në 65 përqind mbështetje për një rritje të shpenzimeve për mbrojtjen", tha Graf.
Deri në vitin 2030, Gjermania do të shpenzojë 3.5 përqind të GDP-së së saj për mbrojtje.
Sipas një sondazhi të dhjetorit nga Politbarometer, një sondazh zgjedhor dhe program televiziv gjerman, tetë nga 10 gjermanë tani janë të bindur se presidenti rus Vladimir Putin nuk është serioz në lidhje me ndjekjen e një marrëveshjeje paqeje në luftën në Ukrainë, dhe shumë kanë filluar t'u besojnë paralajmërimeve të zyrtarëve të inteligjencës se Rusia planifikon ta zgjerojë përfundimisht luftën e saj në vendet e NATO-s.
Viti "2029 është paraqitur si një datë e mundshme për Rusinë për të sulmuar NATO-n, dhe kjo është bërë data e referencës për njerëzit", tha Graf.
"Mund të shohim gjatë katër viteve të fundit të kësaj lufte se kemi ecur në gjumë, duke mos e kuptuar seriozitetin e situatës. E ardhmja e Evropës është në lojë këtu", shtoi ai.
Gjermanët humbin besimin në SHBA-në e Trumpit
Perceptimi i kërcënimit nga Rusia është vetëm njëra anë e ekuacionit. Shoqëria gjermane e ka gjetur humbjen e besimit në Shtetet e Bashkuara gjatë vitit të kaluar po aq transformuese.
Një sondazh i kryer nga kanali shtetëror ZDF në qershor 2025 i pyeti gjermanët: "A do të vazhdojnë SHBA-të të garantojnë sigurinë e Evropës si pjesë e NATO-s?" Shtatëdhjetë e tre përqind thanë jo. Deri në dhjetor, kjo shumicë ishte rritur në 84 përqind.
Nëntë nga 10 gjermanë tani e shohin ndikimin politik të SHBA-së në Evropë si të dëmshëm, duke pasur frikë nga inkurajimi i hapur i partive të ekstremit të djathtë, miqësore me Rusinë, siç ndodhi në zgjedhjet federale të Gjermanisë në shkurt të vitit të kaluar.
Strategjia e Sigurisë Kombëtare e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, e publikuar nëntorin e kaluar, i mësoi Evropës se ajo përballet me “zhdukje qytetërimi”, për shkak të rregullimit të tepërt nga Brukseli dhe “politikave të migracionit që po transformojnë kontinentin dhe po krijojnë konflikte, censurë të fjalës së lirë dhe shtypje të opozitës politike, ulje të lindjeve dhe humbje të identiteteve kombëtare dhe vetëbesimit” – pozicione nativiste të mbajtura nga e djathta ekstreme e Evropës.
“Ata e kanë kuptuar, Trump nuk ka asnjë interes të ndihmojë Gjermaninë fare”, tha gjenerali Ben Hodges, i cili dikur komandonte forcat amerikane në Evropë.
“Strategjia e Sigurisë Kombëtare ishte e tmerrshme, ishte një gisht i mesëm gjigant nga Trump drejt Evropës”, i tha ai Al Jazeera-s.
Gjermanët kanë kaq pak besim te Uashingtoni, sa gjashtë nga 10 nuk i besojnë më as pengesës bërthamore të SHBA-së, dhe tre të katërtat do të donin ta shihnin atë të zëvendësuar me një pengesë anglo-franceze.
“Njerëzit që e vlerësojnë NATO-n dhe ata që janë pro-BE-së pajtohen me idenë e një NATO-je evropiane”, tha Graf.
“Gjermanët ende e vlerësojnë NATO-n si një organizatë mbrojtëse, por ata nuk u besojnë amerikanëve që të luajnë rolin e tyre në NATO, dhe ata mbështesin idenë e një NATO-je evropiane”, shtoi ai.
Graf tha se sondazhet e Bundeswehr treguan se mbështetja për një ushtri evropiane, gjithmonë e dyshimtë në Gjermani, për sigurinë e së cilës NATO u ndërtua posaçërisht në vitin 1949, u rrit vitin e kaluar me 10 pikë në 57 përqind.
A do ta kryejë Gjermania punën?
Premtimi i Merz nuk është i ri. Paraardhësi i tij, socialdemokrati Olaf Scholz, kishte premtuar gjithashtu të ndërtonte ushtrinë më të fortë të Evropës në vitin 2022, vitin kur Rusia nisi pushtimin e saj të plotë të Ukrainës.
Por, megjithëse Scholz arriti që parlamenti të miratonte një rritje të vetme prej 120 miliardë dollarësh në shpenzimet e mbrojtjes, paratë shtesë filluan të rrjedhin vetëm më vonë, në vitin 2024.
Qeveria e Scholz në atë kohë fajësoi procedurat burokratike, por disa besojnë se kishte edhe pengesa kulturore.
"Bundeswehr nuk u perceptua pozitivisht dhe, për këtë arsye, askush me mendje të shëndoshë nuk do ta zgjidhte atë si karrierë. Pra, atëherë do të ishte një gjë më specifike për t'u bërë, ndoshta më shumë për njerëzit në anën e djathtë të spektrit politik", tha për Al Jazeera, Minna Alander, një bashkëpunëtore në Qendrën për Analizën e Politikave Evropiane e specializuar në siguri dhe mbrojtje.
"Gjermanët e arsimuar mirë, gjermanët më të vjetër, u rritën duke dëgjuar se sa e tmerrshme ishte Gjermania naziste", tha gjenerali Hodges, i cili tani jeton në Gjermani.
“Dhe për gjermanët e moshuar që ishin fëmijë gjatë luftës, makthi më i keq për ta do të ishte një luftë me Rusinë, ose pa Shtetet e Bashkuara”, shtoi ai.
Por perceptimet kanë ndryshuar me shpejtësi që nga viti 2022. Merz erdhi në pushtet duke dënuar si Moskën ashtu edhe Uashingtonin, duke kërkuar “pavarësi” nga SHBA-ja.
Në kohën kur ai mori detyrën, parlamenti kishte miratuar tashmë një pezullim të kufijve kushtetues të deficitit për t'i dhënë atij një rritje të madhe dhe të përhershme të shpenzimeve të mbrojtjes. Muajin e kaluar, parlamenti miratoi afërsisht 60 miliardë dollarë në prokurime të mbrojtjes.
“Ne kurrë nuk mbështetemi në proceset evropiane”
Analistët besojnë se narrativat pro-Kremlin do të vazhdojnë të kërkojnë të shfrytëzojnë çdo skepticizëm latent që ekziston.
“Ndjeshmëria ndaj rekrutimit është diçka që rusët po e paketojnë në narrativat e tyre propagandistike për shumë shoqëri në Evropë”, tha Victoria Vdovychenko, një eksperte e luftës hibride në Qendrën për Gjeopolitikë të Universitetit të Kembrixhit.
“Gjermania është një prej tyre, kështu që në thelb, do të shihni një rritje të lajmeve në lidhje me sa keq është që gjermanët po dërgojnë fëmijë për t'u vrarë”, i tha ajo Al Jazeera-s.
Ajo është gjithashtu e kujdesshme për kohën që do të duhet që paratë dhe vullneti politik të përkthehen në kapacitet industrial dhe forcë.
Scholz u zotua të krijojë një brigadë për të mbrojtur hendekun Suwalki, një qafë të cenueshme toke lituaneze e vendosur midis Bjellorusisë dhe Kaliningradit, një territor i mbajtur nga Rusia në Detin Baltik, por rekrutimi, trajnimi dhe pajisja e saj është ende në proces.
"Ne nuk jemi njerëz budallenj, kështu që nuk mbështetemi kurrë në proceset evropiane, idenë se kushdo do të vijë si zot për të na ndihmuar. Ne e kuptojmë patjetër, është populli ynë ai që do të jetë gjithmonë në ballë", tha Vdovychenko, e cila është ukrainase. /Telegrafi/