Katari dhe Emiratet japin sinjal të fortë: Gjiri nuk mund të mbështetet vetëm te SHBA-ja për sigurinë

Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe po kërkojnë një qasje të re për sigurinë në Gjirin Persik, duke paralajmëruar se vendet e rajonit nuk mund të mbështeten vetëm te Shtetet e Bashkuara për mbrojtjen e tyre.

Në një qëndrim të koordinuar, zyrtarë të lartë nga Katari dhe Emiratet kanë bërë thirrje për forcimin e kapaciteteve të tyre mbrojtëse dhe për ndërtimin e një arkitekture më të pavarur të sigurisë në rajon, ndërsa lufta dhe përplasjet me Iranin kanë ndryshuar ndjeshëm realitetin strategjik të Gjirit.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Katarit, Dr. Majed Al Ansari, tha në Forumin Hili në Abu Dhabi se prania ushtarake amerikane dhe aleanca strategjike me Uashingtonin mbeten të rëndësishme, por nuk janë më të mjaftueshme.

“Duhet ta kuptojmë në Gjirin Persik se prania e forcave ndërkombëtare dhe një aleancë strategjike me SHBA-në janë shumë të rëndësishme, por nuk mjaftojnë”, deklaroi Al Ansari.

Sipas tij, vetëm vetë-mjaftueshmëria në aspektin e sigurisë mund të jetë rruga përpara, transmeton Telegrafi.

“Po, na duhen partnerët tanë. Po, na duhen aleatët tanë. Por nuk mund të varemi vetëm prej tyre për sigurinë tonë”, shtoi ai.

Deklarata e Katarit ka peshë të veçantë, pasi vendi pret në territorin e tij bazën më të madhe ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme.

Megjithatë, lufta e fundit ka nxjerrë në pah dobësitë e sigurisë së vendeve të Gjirit dhe varësinë e tyre nga garancitë amerikane.

Teherani ka pretenduar se sulmet e tij në fazën e parë të konfliktit kishin në shënjestër interesat amerikane në rajon. Katari i ka kundërshtuar fuqishëm këto pretendime, duke argumentuar se sulmet iraniane prekën territorin e tij dhe objektiva civile e ekonomike.

Pikërisht kjo përvojë duket se ka forcuar bindjen në Doha se siguria e Gjirit nuk mund t'i lihet vetëm një fuqie të jashtme.

Të njëjtin mesazh e përçoi edhe Anwar Gargash, këshilltari diplomatik i presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe.

Ai tha se vendet e Gjirit do të duhet të gjejnë mënyra për të rindërtuar marrëdhëniet me Iranin, pasi gjeografia e bën të pamundur shmangien e angazhimit me Teheranin.

“Gjeografia nuk na lë alternativë tjetër përveç angazhimit”, deklaroi Gargash.

Por ai paralajmëroi se rikthimi i marrëdhënieve nuk do të thotë rikthim automatik i besimit.

“Besimi është mali që do të duhet të ngjitemi”, tha ai.

Sipas Gargash, duhet bërë një dallim i qartë mes rindërtimit të një marrëdhënieje funksionale me Iranin dhe rikthimit të besimit të humbur.

“E para është e nevojshme. E dyta do të jetë shumë më e vështirë”, theksoi zyrtari emiratian.

Gargash mbajti gjithashtu një qëndrim të ashpër ndaj Teheranit, duke argumentuar se vendimi për të sulmuar Emiratet dhe vendet e tjera të Gjirit nuk ishte një reagim i momentit.

Sipas tij, sulmet nuk ishin një vendim i marrë brenda 24 apo 48 orësh dhe as një reagim impulsiv, por një “luftë e paramenduar e zgjedhur kundër fqinjëve”, të cilët, sipas tij, nuk kishin sulmuar Iranin.

Emiratet kanë këmbëngulur gjatë konfliktit se vendet e Gjirit duhet të kishin vepruar më të bashkuara për t'u përballur me sulmet iraniane dhe pasojat e luftës.

Pavarësisht kritikave, Abu Dhabi dhe Doha nuk po kërkojnë të shkëputen nga Uashingtoni.

Gargash theksoi se partneriteti me SHBA-në mbetet thelbësor, por lufta ka treguar pse vendet e Gjirit duhet të bëjnë më shumë për mbrojtjen e tyre.

“Siguria jonë është prioriteti ynë i parë. Kur varemi tërësisht nga të tjerët, nuk mund të supozojmë gjithmonë se ajo do të jetë edhe prioriteti i tyre”, tha ai.

Ky qëndrim tregon një ndryshim të rëndësishëm strategjik: vendet e Gjirit duan aleancën amerikane, por nuk duan që mbijetesa e tyre të varet vetëm nga vendimet e Uashingtonit.

Një tjetër pikë kritike është Ngushtica e Hormuzit, një prej rrugëve më të rëndësishme detare të energjisë në botë.

Gargash deklaroi se Emiratet nuk do të pranojnë që një shtet i vetëm të kontrollojë këtë korridor strategjik dhe e cilësoi të papranueshme kërcënimin apo sulmin ndaj cisternave të naftës gjatë kalimit nëpër ngushticë.

“Eksportet tona të energjisë nuk do të mbahen peng, as aktiviteti ynë tregtar dhe ekonomik”, deklaroi ai.

Sipas tij, lundrimi në Hormuz nuk mund të bëhet objekt presioni apo shtrëngimi politik.

Emiratet po ndërmarrin ndërkohë hapa për të reduktuar varësinë nga kjo rrugë detare, duke zgjeruar portet në bregdetin e tyre lindor dhe duke zhvilluar tubacione, hekurudha dhe korridore alternative eksporti.

Qëllimi është i qartë: nëse një rrugë strategjike bllokohet, ekonomia e Emirateve të mos paralizohet.

Al Ansari i Katarit theksoi se siguria e Gjirit nuk është vetëm çështje rajonale.

“Siguria e Gjirit është e pandashme nga siguria globale energjetike, tregtia dhe lundrimi detar”, tha ai.

Katari kërkon gjithashtu forcimin e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit (GCC) dhe krijimin e një arkitekture më rezistente të sigurisë rajonale, të bazuar në mbrojtjen kolektive, diplomaci dhe ndërvarësi më të madhe ekonomike.

Mesazhi që vjen nga Doha dhe Abu Dhabi është i qartë: aleanca me SHBA-në mbetet jetike, por lufta me Iranin ka treguar se vendet e Gjirit duan të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e tyre.

Në një rajon ku çdo tension në Hormuz mund të tronditë tregjet globale të energjisë, kjo mund të shënojë fillimin e një riformatimi të rëndësishëm të arkitekturës së sigurisë në Gjirin Persik. /Telegrafi/