Izraeli nuk kishte një plan realist për ndryshimin e regjimit kur sulmoi Iranin, thanë burime të shumta sigurie izraelite, me pritjet se sulmet ajrore mund të çonin në një kryengritje popullore, të nxitura nga "mendimi i dëshiruar" dhe jo nga inteligjenca e saktë, shkruan The Guardian.
Irani ka mbijetuar gati dy javë bombardimi dhe vrasjes së Ajatollah Ali Khameneit, dhe Trump po mendon publikisht t'i japë fund luftës gjithnjë e më të kushtueshme, transmeton Telegrafi.
Nëse udhëheqja e re e Iranit e mban pushtetin, masa afatgjatë e suksesit të konfliktit mund të varet nga fati i 440 kg uraniumit të pasuruar i cili u varros nën një mal nga sulmet amerikane qershorin e kaluar, thanë burime të mëparshme dhe në shërbim të mbrojtjes dhe inteligjencës izraelite.
I mjaftueshëm për më shumë se 10 koka bërthamore, Irani mund ta përdorë atë për të përshpejtuar ndërtimin e një arme nëse materiali mbetet në vend.
"Këto 440 kg uranium janë një nga testet më të qarta për mënyrën se si përfundon kjo luftë, nëse është një sukses", tha një ish-zyrtar i lartë i mbrojtjes dhe inteligjencës izraelite që punoi në Iran.
“Duhet të jemi në një pozicion ku ose ky material është jashtë Iranit, ose keni një regjim ku jeni të sigurt se është i mbrojtur [brenda Iranit] në një mënyrë shumë kuptimplotë”, shtoi ai.
Personat e linjës së ashpër në Iran kanë argumentuar prej kohësh se një pengesë bërthamore është e vetmja garanci e mbijetesës për Republikën Islamike. Dominimi dërrmues ushtarak i forcave amerikane dhe izraelite në këtë luftë ka të ngjarë ta forcojë këtë pikëpamje nëse regjimi mbijeton.
ShBA-të thuhet se po shqyrtojnë dërgimin e trupave në një mision me rrezik të lartë për të siguruar uraniumin. Negociatat para luftës përfshinin gjithashtu propozime që Irani të dorëzonte uraniumin e pasuruar në një vend tjetër.
“Është një lojë me rrezik të lartë kjo luftë, sepse nëse ka sukses, do ta ndryshonte plotësisht Lindjen e Mesme për mirë”, tha ish-zyrtari.
“Por nëse bombardojmë gjithçka dhe regjimi qëndron në pushtet, dhe ata vazhdojnë të mbajnë ato 400 kg uranium, mendoj se do të fillojmë numërimin mbrapsht për një përpjekje nga Irani për të kaluar në një armë bërthamore”, shtoi ai.
Joab Rosenberg, ish-zëvendësdrejtori i divizionit të kërkimit të inteligjencës ushtarake të Izraelit, ishte edhe më i drejtpërdrejtë, duke përshkruar çdo përfundim të luftës që e lë uraniumin në duart e Iranit si një ‘fitore’.
"Rezultati më i keq i kësaj lufte do të jetë shpallja e fitores së tipit të qershorit 2025, duke e lënë regjimin iranian të dobët me 450 kg uranium të pasuruar në duar", tha ai në një postim në mediat sociale.
"Pra, ata do të synojnë 100% një bombë bërthamore dhe fitorja jonë do të bëhet humbja jonë", shtoi ai.
Vrasja e Ali Khameneit mund ta ketë përkeqësuar kërcënimin bërthamor nga Irani. Ai derdhi burime ekonomike dhe politike në një program që mund të shndërrohej lehtësisht në përdorim ushtarak, por për dekada të tëra u tërhoq në fazën përfundimtare të urdhërimit të ndërtimit të një arme.
Pikëpamjet e djalit dhe pasardhësit të tij, Mojtaba Khamenei, janë më pak të qarta.
"Me [Ali] Khamanei dinim pothuajse gjithçka rreth vendimmarrjes së tij", tha një tjetër ish-zyrtar i lartë i inteligjencës.
“Ai po bënte shumë gjëra për të cilat ishim të shqetësuar, dhe kjo është arsyeja pse pati luftë. Por ai kurrë nuk mori vendimin për t'u larguar [drejt një bombe] pavarësisht gjithçkaje. Me Mojtabën, nuk jam aq i sigurt nëse kemi njohuritë për të vlerësuar se çfarë do të bëjë ai me programin bërthamor. Ai mund të vrapojë drejt një bombe tani”, shtoi burimi.
Shkatërrimi i shkaktuar nga bombardimet izraelite dhe amerikane do të vononte punën për një armë bërthamore, por edhe me kapacitet të kufizuar teknik, vendimi politik për të ecur përpara me krijimin e një bombe do të përshkallëzonte kërcënimin afatgjatë për Izraelin, tha ai.
Pavarësisht këtyre rreziqeve, lufta SHBA-Izrael ka mbështetje të gjerë brenda establishmentit ushtarak të Izraelit, i kanë thënë Guardian disa zyrtarë të mbrojtjes dhe inteligjencës në detyrë dhe ish-zyrtarë, duke reflektuar mbështetjen popullore në shoqërinë izraelite.
Pas sulmeve të 7 tetorit 2023 të udhëhequra nga Hamasi, ushtria e Izraelit ka dhënë përparësi veprimit për të hequr kërcënimet e mundshme të menjëhershme për Izraelin, siç është programi i raketave balistike të Iranit, sa më shpejt të jetë e mundur, sipas burimeve.
Gati dy javë sulmesh ajrore kanë shkatërruar ose degraduar pjesën më të madhe të kapacitetit ushtarak të Iranit, duke rrëzuar raketat, lëshuesit dhe zinxhirët e furnizimit industrial ushtarak që i prodhuan ato, si dhe udhëheqësit politikë, komandantët ushtarakë, akademikët dhe inxhinierët. /Telegrafi/
