Ndërsa valët e të nxehtit po bëhen më të shpeshta dhe më intensive, personat shtatzënë përballen me pasoja të rëndësishme.
Por a janë të gjithë njësoj në rrezik?
Evropa përjetoi një valë të të nxehtit “të paprecedent dhe historike” në javën e fundit të majit, me temperatura në disa pjesë të kontinentit që arritën rreth 10 gradë Celsius deri në 15 gradë Celsius mbi mesataren për këtë periudhë të vitit, shkruan euronews.
Qyteti qendror portugez Mora, për shembull, regjistroi një temperaturë rekord për muajin prej 40.3 gradë Celsius më 27 maj.
Një studim i ri tregon se personat shtatzënë dhe të porsalindurit janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj temperaturave të larta, ku nxehtësia është një faktor i rëndësishëm mjedisor që mund të nxisë lindjen e parakohshme.
Vlerësohet se 1.41 për qind e të gjitha lindjeve të parakohshme që ndodhin gjatë verës i atribuohen nxehtësisë, transmeton Telegrafi.
Në ditët me nxehtësi mesatare, ky rrezik rritet me 2.8 për qind, ndërsa në ditët me nxehtësi ekstreme arrin në 3.8 për qind.
Një foshnje e lindur para javës së 37-të të shtatzënisë përballet me një rrezik dukshëm më të lartë të vdekshmërisë, si dhe me komplikime shëndetësore që mund të ndikojnë gjatë gjithë jetës së saj.
Studimi, i publikuar në revistën shkencore Environment International, analizoi 36.6 milionë lindje të ndodhura gjatë verës në 250 qytete dhe qyteza në 13 vende, përfshirë Estoninë, Italinë dhe Spanjën, gjatë periudhës 1979–2019.
Cilat vende janë më dhe më pak të prekura?
Ndër vendet evropiane të analizuara, Spanja regjistroi normën më të lartë me 1,080 lindje të parakohshme për milion gjatë sezonit të ngrohtë, me qytetin León si më i prekuri.
Pas saj renditet Italia me 974 lindje të hershme për milion dhe Estonia me 814 lindje të parakohshme për milion.
Në kontrast, Zvicra kishte normën më të ulët nga të gjitha vendet e analizuara, me 628 lindje të parakohshme për milion.
Por nxehtësia nuk i prek të gjitha gratë njësoj: faktorë si klima, karakteristikat socio-ekonomike dhe infrastruktura e kujdesit shëndetësor mund të ndryshojnë ndjeshmërinë e personave shtatzënë ndaj nxehtësisë, sipas studimit.
Në fakt, nënat e reja beqare me nivele më të ulëta arsimi dhe në situata të brishta socio-ekonomike mund të jenë më të rrezikuara nga lindja e parakohshme e shkaktuar nga nxehtësia.
Periudha më e ndjeshme e shtatzënisë, kur lindja e parakohshme ka më shumë gjasa të ndodhë, është nga java e 31-të deri në javën e 40-të.
Si e nxit nxehtësia lindjen e parakohshme?
Nxehtësia mund të rrisë temperaturën e trupit dhe të shkaktojë kontraksione të mitrës.
Dehidratimi i shkaktuar nga nxehtësia prish procesin e ruajtjes së përqendrimit të duhur të mineraleve thelbësore, si kalciumi dhe magnezi, në trup dhe ul qarkullimin e gjakut drejt placentës.
Përveç kësaj, nxehtësia aktivizon procese inflamatore dhe krijon një çekuilibër midis prodhimit dhe akumulimit të specieve reaktive të oksigjenit në qeliza dhe inde, gjë që mund të dëmtojë zhvillimin e fetusit dhe të përshpejtojë pjekjen (hapjen) e qafës së mitrës.
Gratë shtatzëna janë veçanërisht të ndjeshme sepse trupat e tyre prodhojnë më shumë nxehtësi se zakonisht për shkak të rritjes së fetusit, ndërsa njëkohësisht kanë aftësi më të kufizuar për ta larguar atë nxehtësi për shkak të shtimit në peshë. /Telegrafi/