SHBA-të pezullojnë përpjekjet e përbashkëta mbrojtëse me Kanadanë që datojnë që nga Lufta e Dytë Botërore

Shtetet e Bashkuara kanë thënë se nuk do të marrin pjesë në një bord të përbashkët për mbrojtjen kontinentale me Kanadanë, duke e përshkruar vendin si të paaftë për të përmbushur detyrimet e tij mbrojtëse.

Të hënën, Nënsekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Elbridge Colby, shkroi në mediat sociale se departamenti i tij do të ndalonte përfshirjen e tij në Bordin e Përbashkët të Përhershëm për Mbrojtjen për të "rivlerësuar" përfitimet e forumit, transmeton Telegrafi.

Bordi daton që nga Lufta e Dytë Botërore dhe ka shërbyer si një forum për sigurinë rajonale. Por marrëdhëniet me Kanadanë janë tendosur që kur Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u rikthye në detyrë për një mandat të dytë në vitin 2025.

"Një Kanada e fortë që i jep përparësi fuqisë së fortë mbi retorikën na sjell dobi të gjithëve. Fatkeqësisht, Kanadaja nuk ka arritur të bëjë përparim të besueshëm në angazhimet e saj mbrojtëse", shkroi Colby në X.

"Nuk mund t'i shmangim më boshllëqet midis retorikës dhe realitetit. Fuqitë reale duhet ta mbështesin retorikën tonë me përgjegjësi të përbashkëta të mbrojtjes dhe sigurisë", shtoi ai.

Njoftimi është rasti i fundit i administratës Trump që qorton aleatët perëndimorë, për atë që presidenti beson se është një mbështetje e tepruar në fuqinë ushtarake të SHBA-së.

Vendet aleate i kanë hedhur poshtë kryesisht pretendimet e tij, duke argumentuar se po rrisin shpenzimet ushtarake dhe po ndërmarrin hapa për të marrë kontroll më të madh mbi sigurinë rajonale.

Vetëm vitin e kaluar, në një samit të NATO-s në Hagë, pothuajse çdo shtet anëtar ra dakord të rriste shpenzimet e mbrojtjes në 5 përqind të produktit të tyre të brendshëm bruto (PBB). Megjithatë, Spanja kërkoi përjashtim nga marrëveshja.

Kanadaja, nën kryeministrin Mark Carney, ishte ndër vendet që u zotua për rritjen e shpenzimeve.

Nga 5 përqind e caktuar për mbrojtje, 3.5 përqind do të shkonte për forcimin e "aftësive kryesore ushtarake" të Kanadasë, tha qeveria e Carney.

Pjesa tjetër do të shkonte për shpenzime të lidhura me sigurinë, duke përfshirë përmirësimet në port, përgatitjen për emergjenca dhe burime të tjera.

Që kur mori detyrën si kryeministër në mars të vitit 2025, Carney ka qenë një mbështetës i hapur i zvogëlimit të varësisë së Kanadasë nga ushtria dhe ekonomia e SHBA-së.

Në një fjalim të këtij viti, ai përshkroi një vizion në të cilin "fuqitë e mesme" si Kanadaja u bashkuan për të anashkaluar "epokën aktuale të rivalitetit të fuqive të mëdha", një referencë e fshehur për vende si SHBA-ja, Rusia dhe Kina.

Ndërsa SHBA-ja dhe Kanadaja janë fqinjë, presidenca e dytë e Trump ka rezultuar në prishjen e lidhjeve midis dy vendeve, madje edhe përtej çështjeve të sigurisë.

Trump e ka akuzuar Kanadanë për ndjekjen e politikave të padrejta tregtare dhe dështimin për të goditur trafikun e paligjshëm të njerëzve dhe drogës përtej kufirit, megjithëse kritikët kanë vënë në dyshim legjitimitetin e këtyre pretendimeve.

Për ta detyruar Kanadanë të zbatojë politikat e tij, presidenti amerikan ka ndjekur një regjim agresiv tarifor për të taksuar importet ndërkufitare.

Trump ka sugjeruar në të kaluarën se Kanadaja mund të shmangë dënime të tilla duke hequr dorë nga sovraniteti i saj dhe duke u bërë shteti i 51-të i SHBA-së.

"Nevojiten tru më të ftohtë dhe më të mençur për të ruajtur një aleancë të ngushtë me fqinjin tonë", tha përfaqësuesi republikan i SHBA-së, Don Bacon në një postim në mediat sociale të hënën, duke kritikuar vendimin për t'u tërhequr nga forumi i mbrojtjes me Kanadanë.

“E gjitha kjo filloi me talljet se ‘Kanadaja do të jetë shteti i 51-të’ dhe ‘Kryeministri i tyre do të jetë guvernatori i 51-të’. Fyerjet nuk na sollën gjë tjetër veçse armiqësi që na kushtoi ekonomikisht dhe tani ushtarakisht”, shtoi ai.

SHBA-ja, Kanadaja dhe Meksika janë gati të negociojnë një version të përditësuar të një marrëveshjeje rajonale të tregtisë së lirë, të njohur si USMCA, më vonë këtë vit. /Telegrafi/