"Njolla e ftohtë" misterioze në Atlantik, shkencëtarët: Mund të jetë ogurzezë

Në veri të Oqeanit Atlantik, në jug të Grenlandës dhe Islandës, një zonë e madhe e oqeanit po sillet në mënyrë shumë të pazakontë. Ndërsa pjesa tjetër e oqeanit po ngrohet, kjo zonë po bëhet gjithnjë e më e ftohtë.

Një studim i ri pretendon se ka gjetur shpjegimin për këtë mister dhe paralajmëron se mund të jetë një shenjë shqetësuese që Toka po i afrohet shpejt një prej pikave më të rrezikshme të kthesës klimatike.

Bëhet fjalë për një zonë të gjerë oqeanike, e quajtur “njolla e ftohtë” ose “zona pa ngrohje”, e cila që nga viti 1900 është ftohur për gati 1 gradë Celsius, raporton CNN.

Shkencëtarët prej vitesh debatojnë nëse kjo anomali shkaktohet nga humbja e nxehtësisë në sipërfaqen e oqeanit për shkak të ndryshimeve në erëra dhe re, apo është shenjë e dobësimit të një sistemi kyç të rrymave oqeanike që transportojnë nxehtësinë. Studimi i ri arrin në përfundimin se është kjo e dyta, gjë që tregon një zhvillim shqetësues.

Çfarë është Qarkullimi Meridional Atlantik?

Qarkullimi Meridional Atlantik (AMOC) funksionon si një “rrip transportues” gjigant oqeanik që tërheq ujë të ngrohtë nga tropikët drejt hemisferës veriore, ku ai ftohet, fundoset dhe kthehet drejt jugut.

Një sërë studimesh sugjerojnë se ky sistem po dobësohet për shkak të ngrohjes globale të shkaktuar nga njeriu, e cila shkrin akullin dhe fut sasi të mëdha uji të ëmbël në oqean, duke prishur ekuilibrin e ndjeshëm të nxehtësisë dhe kripësisë. Disa shkencëtarë paralajmërojnë se AMOC mund t’i afrohet një pike kritike këtë shekull, pas së cilës kolapsi do të ishte pothuajse i pashmangshëm.

Shuarja e AMOC do të kishte pasoja globale katastrofike: rritje të shpejtë të nivelit të detit në bregun lindor të SHBA-së, ftohje ekstreme të Evropës dhe ndryshime në musonet e Afrikës që do të sillnin thatësira të gjata.

Ftohja nuk ndodh vetëm në sipërfaqe

“Njolla e ftohtë” konsiderohet nga disa shkencëtarë si një gjurmë e ndryshimeve në AMOC, pasi ndodhet në një zonë ku ky sistem transporton një pjesë të madhe të nxehtësisë. Për ta kuptuar më mirë këtë fenomen, studiuesit kombinuan të dhëna reale të nxehtësisë së oqeanit nga instrumente dhe satelitë me modele klimatike.

Ata zbuluan se ftohja nuk ndodh vetëm në sipërfaqe, por edhe në shtresat e thella të oqeanit, ku ndikimi i erërave dhe reve është shumë më i dobët.

Sipas studimit, të gjitha shenjat tregojnë ndikimin e AMOC. “Ai po ndryshon transportin e nxehtësisë në oqean”, tha Stefan Rahmstorf, një nga autorët e studimit, duke shtuar se kjo po shkakton ftohjen e “njollës së ftohtë”.

Ai theksoi se ka edhe shumë prova të tjera që AMOC po dobësohet dhe se disa studime tregojnë se është më i dobëti në rreth 1.000 vitet e fundit.

“Studimi i ri jep rezultate të qëndrueshme”

Studime të mëparshme kanë sugjeruar se “njolla e ftohtë” mund të shpjegohet vetëm me faktorë atmosferikë, tha René van Westen nga Universiteti i Utrechtit.

“Por fakti që studimi i ri jep rezultate të qëndrueshme në disa grupe të dhënash e forcon besueshmërinë e përfundimeve”, shtoi ai.

David Thornalley nga University College London tha se studimi forcon lidhjen mes “njollës së ftohtë” dhe dobësimit të AMOC, por paralajmëroi se mungesa e të dhënave të plota do të thotë se rezultatet duhet të shihen si përafrime, jo si pasqyrë perfekte e realitetit.

Ai shtoi se ende ka pasiguri dhe se “kjo nuk do të jetë fjala e fundit për këtë temë”.

Jonathan Baker nga Met Office në Mbretërinë e Bashkuar u pajtua, duke thënë se studimi duhet parë si një dëshmi shtesë e ndikimit të AMOC në “njollën e ftohtë”, por jo si përgjigje përfundimtare. /Telegrafi/