Nëse leximi i librave ka marrë fund, le të ringjallim poemën epike gojore

Nga: Daisy Dunn / The Telegraph
Përkthimi: Telegrafi.com

Në një moment gjatë 20 vjetëve të fundit, harruam për çfarë shërbejnë librat. Shiko nga njëra anë dhe do t’i hasësh të shndërruar në objekt fetishist, ku dizajnet me ngjyra gjallërojnë dhomat gri, kopertinat zbukurojnë çantat dhe fotot e tyre postohen me krenari në internet para se të jenë hapur. Shiko nga ana tjetër dhe do të mësosh se shfletimi i këtyre fotove (dhe përmbajtjeve të tjera) në rrjetet sociale tejkalon leximin dhe çdo hobi tjetër mes të rriturve, ndërsa vetëm 33 për qind e fëmijëve mbi tetë vjeç kënaqen duke lexuar për qejf.

Lexo po ashtu nga Daisy Dunn:
- Çfarë mendonin për seksin, gratë e antikitetit?
- A ka ekzistuar Lufta e Trojës?
- Perandoria e lashtë që krijoi botën moderne!
- Paqja e Romës si një aheng i tmerrit
- Guri i Rozetës: Deshifruesit e vërtetë të kodeve të lashtësisë

Qartësisht kemi një problem. Ashtu si me shumë gjëra në shoqërinë moderne - dyqanet, kutitë postare, kishat - i nderojmë librat dhe duam që të vazhdojnë të ekzistojnë, por nuk arrijmë të gjejmë kohën apo energjinë për to.

Nëse pasojat për inteligjencën dhe mirëqenien tonë janë të rënda, ato për vendin mund të jenë edhe më keq. Këtë muaj, Bridget Phillipson, ministrja e Arsimit, paralajmëroi se rënia e leximit është aq serioze saqë përbën kërcënim për sigurinë kombëtare. Thuhet se, pa ekspozim të shpeshtë ndaj tekstit të shkruar, jemi në rrezik të bëhemi pre e dezinformatave të përhapura nga Rusia dhe nga vendet e tjera.

Si autore që siguron jetesën nga shkrimi i librave, jam natyrisht e angazhuar në fushatën Viti Kombëtar i Leximit dhe çdo përpjekje tjetër për të ringjallur përdorimin e duhur të librave të vërtetë. Por, si klasiciste, kam edhe një pyetje. A mund të kompensohet deri-diku rënia e shkrim-leximit nga rritja e komunikimit gojor? Me këtë nënkuptoj: a mund të jetë rritja e podkasteve dhe komenteve që kemi parë vitet e fundit një pararojë e një epoke të re - edhe pse ndryshe - të kulturës së lartë, si ajo që solli në jetë Iliadën dhe Odisenë e Homerit?

Këto poema epike ishin produkt i një epoke analfabete. Të kompozuara në Greqi rreth shekullit të tetë para Krishtit, përpara shpikjes së shkrimit të gjatë, ato u ruajtën përmes interpretimit dhe kujtesës për qindra vjet. Janë, ndër të tjera, dëshmi e aftësive të mendjes dhe kujtesës njerëzore. Kjo aftësi nuk vdiq me antikitetin. Edhe në shekullin XX, udhëtari dhe shkrimtari Paddy Leigh Fermor hasi njerëz në Kretën rurale që mund të recitonin mijëra vargje poezie përmendësh.

Nëse nuk mund ta kthejmë rrjedhën përfundimisht drejt leximit, atëherë është teorikisht në fuqinë tonë të punojmë mbi dashurinë e rizbuluar për fjalën e folur dhe ta përqafojmë letërsinë në mënyrën e grekëve. Pengesat kryesore për këtë tregojnë se mungesa e leximit nuk është problemi i vetëm. Së pari, dëgjimi është bërë më pasiv sesa aktiv; dhe, së dyti, mësimi përmendësh konsiderohet i papranueshëm në shkollat e sotme. Kjo është një nga arsyet pse podkastet nuk janë zëvendësim për librat. Aftësitë tona për përqendrim janë zhdukur bashkë me oreksin për të shfletuar faqet.

Përveç nëse aftësia për të memorizuar ushtrohet te fëmijët, çfarë shprese ka që dëgjimi të zëvendësojë leximin në moshë madhore? Nuk mund t’i kemi të dyja: nuk ka zëvendësim të leximit me dëgjimin nëse nuk mësojmë si të dëgjojmë, përndryshe dëgjimi nuk është më i mirë se lëvizja e pafundme e gishtit në ekran. Përkundrazi, duhet të rizbulojmë fuqitë e leximit dhe të dëgjimit, si dhe të përvetësimit të informacionit përmes të dyjave. Kjo është thelbësore për trurin dhe për Britaninë, por edhe për librin - për të cilin është një poshtërim i madh të reduktohet në zhurmë sfondi. /Telegrafi/