I lindur më 19 prill 1985 në Mitrovicë, një qytet i ndarë në një pjesë serbe dhe një kosovare pas luftës së Kosovës. Kur ishte pesë vjeçar, prindërit e tij vendosën të arratisen në Zvicër. Familja zhvilloi një luftë të gjatë deri kur në fillim të vitit 1998, pas shtatë vitesh, mor lejen e qëndrimit.
Në vitin 2002 Behrami u bë zviceran dhe shqeu pasaportën serbe. Kur debutoi për kombëtaren e Zvicrës në tetor 2005 ai luante për Lazio Rom
dhe që në lojën e dytë për Zvicrën ai dha një gol të rëndësishëm kundër Turqisë. Pastaj ai disi humbi veten dhe filloi të ndjehej si yll.
Përkundër pjesëmarrjes në Kampionatin Botëror dhe Europian ai tek në Kampionatin Botëror të vitit 2014 në Brazil ndihej i pranuar si lojtar i
kombëtares së Zvicrës. Kjo ka të bëjë me ndryshimin e tij si njeri dhe të kuptuarit se kritika duhet marrë si shkas për të mësuar diçka.
Ndërkohë ai është shumë i çmuar si prijës i ekipit. Që nga viti 2003 Behrami luan në botën e jashtme. Pas Gjenovës, Veronës, Lazios, West Ham,
Fiorentina dhe Hamburger SV që nga vera e vitit 2015 Watford është stacioni i shtatë i tij. Ky do të jetë edhe stacioni i fundit. Atë e ka marrë
malli të kthehet në Zvicër.
Refugjatë që kalojnë rrugës së Ballkanit dhe kapërcejnë një lumë të stuhishëm duke u përballur me rrezikun e vdekjes: Valon Behrami, çfarë ndjeni kur shikoni këtë fotografi?
Behrami: Në fotografi shihet një dëshpërim i pafund. Ne nuk i dimë historitë e këtyre njerëzve, megjithatë me siguri mund të themi: kur dikush
është i gatshëm të përballet me këso rreziqesh, ai gjendet në një situatë të vështirë ekzistenciale. Atëherë ai arratiset nga realiteti, i cili është
edhe më i keq, më i rrezikshëm se situata që shohim në fotografi. Këta njerëz ndodhen në luftë për ekzistencë. Në këso momentesh unë pastaj
mendoj se edhe kur bëhet fjalë për futboll fitet për «luftë». Kur sheh këso fotografish kjo të duket e turpshme.
Fotografi të tilla shohim gati çdo ditë. A adaptohet njeriu me to?
Behrami: Sot emocionet janë diçka që zhduken shpejt. Kjo ndodh para së gjithash për shkak të ndikimit të mediave sociale. Mëson se janë
zhdukur 40 njerëz në Mesdhe. Menjëherë poston një fotogra¿ dhe shkruan: lutem për ku di unë për çka. Dhe dy minuta më vonë mban në dorë
një gotë shampanjë dhe Àet për këpucët që dëshiron t’i blesh. Shpejtësia është bërë problem i vërtetë. Pasojë e kësaj është se gjithnjë e më pak
njerëz merren me çështje të vështira, të mëdha. Sepse për këtë kërkohet kohë. Dhe është e papëlqyeshme të ballafaqohesh me këto çështje. E
dhimbshme.
E ju? A ballafaqoheni me dhimbjen?
Behrami: Për mua është me rëndësi të kem kohë. Kohë edhe për këtë dhimbje. E njoh atë. Njëkohësisht unë nuk jam ndryshe nga njerëzit e tjerë:
paksa egoist. Edhe unë së pari mendoj për familjen time dhe veten. Pikërisht kjo është arsyeja që bota nuk i ka punët mirë.
A do të ishte bota më e mirë nëse do të lejonim të ndjenim dhimbjen?
Behrami: Le të themi kështu: shumica e njerëzve Fillojnë të merren me një problem kur të mbërrijnë para derës. Domethënë: tek kur refugjatët
duken te ne, ne seriozisht Fillojmë të mendojmë. Derisa mjerimi i refugjatëve shfaqet te ne vetëm si imazh, si pamje me lajm, shumica e shohin
atë vetëm tërthorazi.
Kur shihni pamje të tilla: a mendoni në arratisjen tuaj?
Behrami: Më kujtohen rrëfimet e familjarëve të mi. Prindërit e mi, motra ime dhe unë jemi larguar para se të shpërthejë lufta në Kosovë. Luftën
e vërtetë e kanë përjetuar familjarët e mi. Kur ata tregojnë për luftën, për netët e kaluara në male, për atë se si dëgjonin fishkëllimën e raketave
dhe kurrë nuk e dinin se ku do të binin ato – atëherë sytë e tyre dhe mënyra si asin tregojnë: ata kanë përjetuar diçka që depërton thellë dhe
nuk e harrojnë kurrë. Unë nuk kam përjetuar gjëra kaq të trishtueshme.
Por keni qenë të shtyrë të largoheni, të arratiseni, këtë e keni përjetuar.
Behrami: Po, këtë po. Mirëpo, nuk e kam përjetuar si aq dramatike. Isha shumë i vogël – 5 vjeçar. Kujtimet e mia janë para së gjithash pozitive:
në Zvicër na kanë pranuar mirë. Ndiheshim të mirëseardhur. Për këtë kemi qenë shumë të lumtur. Kemi parë një Zvicër krahëhapur. Kjo më
kujtohet kur sot i shoh fotograŬtë e refugjatëve: edhe atyre ua dëshiroj një Zvicër që i pret me krahë të hapur.
A është Zvicra në gjendje të bëjë këtë?
Behrami: Po, Zvicra dhe Europa në përgjithësi janë në gjendje të tregojnë këtë sinqeritet. Jam i bindur për këtë. Mendoj se secili duhet të
kontribuojë pak që bota të bëhet më e mirë: ne, duke qenë më të hapur dhe përkrahës ndaj refugjatëve. Vetë refugjatët, duke punuar këtu dhe
duke u angazhuar.
I ndiqni zhvillimet në krizën e refugjatëve?
Behrami: Ne dimë pak mbi realitetin konkret në vendet prej nga vijnë refugjatët – kjo s’ka qenë ndryshe as 25 vjet më parë. Ne shohim atë që
duan të na tregojnë dhe jo atë që ndodh me të vërtetë. Por një gjë është e sigurt: njerëzit ikin nga vendi i tyre vetëm kur nuk kanë rrugë tjetër.
Dëshpërimi shihet edhe në faktin se refugjatët rrezikojnë gjithçka – edhe jetën e tyre.
![](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2016/12/bab.jpg)
Çfarë kujtime keni nga arratisja juaj në Zvicër?
Behrami: Kemi udhëtuar me autobus nga Mitrovica në Zvicër. Më 4 dhjetor 1990, herët në mëngjes, kemi kaluar kufirin në kantonin e Tiçinos.
Na dërguan në (qytetin) Bellinzona dhe na vendosën në një hotel. Më kujtohet shumë mirë: ka qenë shumë ftohtë – dhe para hotelit kishte
shumë vende për të parkuar vetura.
Nuk ishte hotel kaq i bukur si ky ku jemi tani?
Behrami: Jo, aq i bukur nuk ka qenë. Mirëpo (qesh): mua më pëlqente shumë në atë hotel – nuk mund të merrja me mend një më të mirë. Pastaj
na dhanë diçka për të ngrënë. Por s’më pëlqeu aq: ushqimi nuk më shijonte si në shtëpi. Pastaj u kthyem në dhomë dhe dëgjuam një kasetë me
muzikë shqiptare.
Kur ishte për ju momenti kur menduat: tani jemi në vend të sigurt?
Behrami: Ky momenti ekzistonte për babanë tim – për mua jo, unë kam qenë tepër i vogël. Për babanë tim situata në Kosovë ishte bërë e
rrezikshme, sepse gjatë sulmeve nga policia apo bandat e tjera përherë gjendeshin burrat në shënjestër. Në Zvicër babai im ndihej përsëri i
sigurt. Njëkohësisht ai ndjente një presion të madh. Ne tani ndodheshim në një rreth krejtësisht të ri dhe askush nuk e dinte si do të ecnin punët
në të ardhmen.
Përse ishte bërë e rrezikshme situata në Mitrovicë për babanë tuaj?
Behrami: Nga fundi i viteve ’80 për shqiptarët në Kosovë gjendja u bë gjithnjë e më e vështirë. Ata keqtrajtoheshin, nuk mund të hynin në punë
dhe ndaloheshin dhe rriheshin arbitrarisht nga policia. Kjo i ndodhi një ditë edhe babait tim. Ai u kthye në shtëpi dhe tha: duhet të largohemi.
Çfarë pune bënin prindërit tuaj atëbotë?
Behrami: Babai im ishte drejtor i një firme, e cila prodhonte plastikë. Nëna ime ishte sekretare. Kishim një jetë të mirë. Po të mos shpërthente
lufta, ne ndoshta do të kishim po atë jetë të mirë atje, ndërsa unë do të isha një djalë i zakonshëm.
Nëse do të mund të zgjidhnit, çfarë do të preferonit? Jetën e zakonshme në Mitrovicë apo jetën si yll i futbollit zviceran?
Behrami: Ndoshta do të befasoheni, por do të preferoja jetën si Valoni i thjeshtë në Mitrovicë. Natyrisht unë kam një jetë shumë të mirë, fitoj
mirë dhe mund t’ia plotësoj vetes shumë dëshira. Si zviceran jam shumë i lumtur dhe shumë mirënjohës. Njëkohësisht lufta i ka shkaktuar
vuajtje të papërshkrueshme familjes sime. Njerëz të afërm kanë humbur jetën, të tjerët kanë humbur gjithçka. Më së shumti do të doja që e
gjithë kjo të mos kishte ndodhur dhe ne do të jetonim së bashku si familje e madhe.
Si e keni përjetuar presionin, nën të cilin gjendeshin prindërit tuaj në Zvicër?
Behrami: Ata ishin thellësisht të bindur: ne duam të punojmë këtu, pa marrë parasysh çka, dhe të ndërtojmë diçka të re. Besoj se çdokush që
është arratisur mban këtë qëndrim. Me çdo kusht dëshiron të kesh një themel. Kush e ka përjetuar dëshpërimin e refugjatit, atij asnjë punë nuk i
duket e vështirë, e ftohtë, e paguar keq.
Çfarë punë kryenin prindërit tuaj?
Behrami: Babai im paketonte sallam në kamionë me frigorifer, nëna ime së pari punoi në një fabrikë, e cila prodhonte cilindra për vetura. Më
vonë ajo punoi pastruese. Banonim në Ligornetto, prindërit punonin në Stabio, rreth katër kilometra larg. Për çdo ditë ata shkonin dhe vinin në
këmbë për të kursyer para. Motra ime dhe unë ishim vetëm në shtëpi. Motra ime duhej të kujdesej për mua – atëherë ajo ishte 9-vjeçare, unë 7-
vjeçar. Njëherë godita këndin e tavolinës. Më rrodhi shumë gjak. Motra ime i telefonoi nënës dhe ajo erdhi vrap në shtëpi. Për nënën time kjo ka
qenë kohë e vështirë. Ajo duhej dhe dëshironte të punonte dhe njëkohësisht shqetësohej shumë për neve fëmijëve.
E qepi mjeku vrimën në kokë?
Behrami: U rregullua edhe pa mjek. Që nga atëherë unë nganjëherë s’jam aq i kthjellët në kokë (qesh shumë).
Në Zvicër ju keni përjetuar shumë vite të pasigurisë: familja juaj u urdhërua tri herë të largohet nga Zvicra.
Behrami: Prindërit tanë angazhoheshin shumë që neve fëmijëve të mos na ngarkonin me këtë. E di se për ta ka qenë e vështirë. Por në atë kohë
unë kam qenë i lumtur. Dalëngadalë ne bënim një jetë të thjeshtë, por normale. Motra ime dhe unë shkonim me gëzim në shkollë. Gjëja më e
bukur ishte kjo: ne përherë ishim bashkë. Banesa e vogël ka edhe përparësi: njerëzit janë afër njëri-tjetrit. Ne me të vërtetë kishim një banesë të
vogël.
E keni ndarë me motrën tuaj dhomën?
Behrami: Ne të katërtit flinim bashkë në dhomën e ditës. Kështu kam pasur rastin të përjetojë nga afër kur gjendja ishte e vështirë – ndonëse
prindërit nuk flisnin drejtpërdrejtë për këtë. Ndaj pasigurisë ata reagonin duke na dhënë ndjenjën se pa marrë parasysh se çfarë ndodh, ne
përherë do të jemi bashkë. Kjo ka lënë gjurmë te unë, edhe në futboll: unë përherë angazhohem 100 për qind për atë që mendoj se është e
rëndësishme. Nëse nuk funksionin, atëherë e pranoj situatën të tillë siç është. Ka gjëra që nuk shkojnë. Prindërit e mi thoshin përherë: Po
bëjmë gjithçka që të mbesim këtu. Por nëse nuk funksionon, atëherë nuk funksionon.
Funksionoi, por në fund, më 1998, u desh angazhimi i një politikani lokal të Tiçinos në mënyrë që ju dhe familja juaj të qëndroni këtu.
Behrami: Po. Atëherë kur kërkonin që ne të ktheheshim, koha më e tmerrshme e luftës tek pastaj do të fillonte.
E keni ditur përherë se në ç’gjendje janë familjarët tuaj në Kosovë?
Behrami: Jo! Pasiguria se në ç’gjendje ishin familjarët ka qenë gjëja më e vështirë gjatë luftës. Nuk kishim mundësi t’i kontaktonim rregullisht.
Kishim vetëm lajmet e televizioni zviceran. Kur raportohej se nga një sulm me raketë kishin vdekur 20 njerëz bash aty ku jetonin familjarët tanë, atëherë për ne ûllonte pritja e tmerrshme, shpresa dhe shqetësimi. Shpeshherë kalonte një muaj derisa pranonim një shenjë jete.
Nuk kishte lidhje të drejtpërdrejta telefonike?
Behrami: Jo. Familjarët duhej të shkonin në qytet për të telefonuar. Këtë ata mund ta bënin vetëm gjatë ditës.
![](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2016/12/xhaka-shaqiri-behrami.jpg)
Si fëmijë a nuk keni qenë xheloz ndaj shokëve që kishin më shumë pasuri dhe më pak halle?
Behrami: Atëbotë kam qenë i kënaqur me pak gjëra. Më jepnin diçka të vogël dhe unë merresha tërë ditën me të. Te fëmijët e mi është ndryshe,
ata kanë 120 lodra dhe duan edhe më shumë, edhe më shumë (qesh). Por ndoshta kjo është normale. Njeriu i përshtatet realitetit, në të cilin
rritet si fëmijë.
Suksesi juaj si futbollist ndikoi që ju befas tëfitoni shumë para. Atëherë realiteti ndryshoi në mënyrë thelbësore…
Behrami: Kjo është e saktë dhe ka pasur kohëra kur për mua simbolet që tregonin statusin tim kanë qenë shumë të rëndësishme. Me kalimin e
viteve kjo ka ndryshuar. Sot s’më duhen as Ibiza, as ndejat – më duhet vetëm familja ime, atëherë jam i lumtur. Kur thashë se më shumë do të
doja jetën e thjeshtë në Mitrovicë se jetën këtu në Londër, atëherë kjo ka të bëjë edhe me këtë: më mungojnë familja dhe fareûsi im.
Sa është e madhe familja juaj?
Behrami: Familja në Kosovë është e madhe, shumë e madhe. Nuk i di të gjithë emrat. Babai im ka shtatë vëllezër dhe dy motra, secili dhe secila
ka nga tre deri katër fëmijë. Nëna ime ka dy vëllezër dhe dy motra, edhe ata dhe ato kanë fëmijë. Kur jam në Kosovë dhe kur shkojmë në një
lokal, atëherë lokali gati mbushet (qesh).
A mëson njeriu në situata ekstreme se çfarë është vërtet e rëndësishme në jetë?
Behrami: Po, por nuk është e vërtetë se e kuptoni menjëherë se çka është e rëndësishme. Në këtë rrugë mua më është dashur mjaft kohë. Shumë
futbollistëve u duhet kohë për këtë. Dhe jo pak prej tyre këtë e kuptojnë kur mbesin pa para.
Ju u angazhuat si 19-vjeçar nga Lazio Rom. Atëbotë ju binit në sy para së gjithash me vetura shumë të shtrenjta, bartnit syze dielli edhe në
mesnatë dhe në përgjithësi keni qenë «cool»…
Behrami: (qesh). Po, ajo kohë ka ekzistuar. Në retrospektivë mendoj se kam dashur t’i demonstroj botës se kam arritur sukses. Kjo ishte e
rëndësishme për mua – ndoshta edhe për shkak se familja ime një kohë të gjatë pothuaj s’mund të blinte asgjë. Por edhe atëherë kam menduar
shumë për veten time dhe rolin tim. Dhe kështu ndodhi që pas pesë, gjashtë vitesh unë ia ktheva shpinën Valonit të atëhershëm. Kur sot shikoj
prapa, e vërej se ai Valon i dikurshëm nuk më pëlqen. Por mbase duhej ajo fazë që unë të bëhesha Valoni që jam sot.
Ju jeni lojtar me vullnet të pafrenueshëm dhe shpirt luftarak. A është kjo shprehje e biografisë suaj?
Behrami: Është e mundshme. Më kujtohet një situatë kur isha 13-vjeçar. Kishim një ndeshje, por unë në mbrëmjen para ndeshjes takova shokët.
Babai im ishte pafund i zhgënjyer me mua. Edhe sot më kujtohet mirë fytyra e tij. Ndonëse në atë ndeshje shënova dy herë, zhgënjimi i tij nuk
ndryshoi fare. Për të ishte shumë e qartë: nëse bën diçka, duhet ta bësh pa kompromis. Rrjedhimisht, nuk preferohet që në mbrëmjen para
ndeshjes të takosh shokët. Kjo ka lënë gjurmë të thella te unë.
Tani jeni shembull. Ju mund t’i inkurajoni sidomos të rinjtë, të cilët duan të fillojnë të bëjnë diçka përkundër rrethanave të vështira.
Behrami: Unë dua të jem shembull para së gjithash për fëmijët e mi. Këtë mesazh e kam për zemër: gjithçka është e mundshme. Por duhet të
kesh vullnet. Shpesh njerëzit thonë: Nuk kam pasur mundësi…». Në të shumtën e rasteve ky është arsyetim i kotë. Gati përherë ka mundësi.
Por duhet ta shfrytëzosh shansin. /dialogplus/
Promo
Reklamo këtuLufta Prigozhin - Putin
Më shumë![Ndryshime në listën e Kosovës, Foda përjashton tre futbollistë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Foda-1-780x439.jpg)
Ndryshime në listën e Kosovës, Foda përjashton tre futbollistë
![Legjenda rumune gozhdon Zhegrovën: Ato gjëra që bënë në fushë nuk do të thonë asgjë në futboll](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Edon-Zhegrova-780x439.png)
Legjenda rumune gozhdon Zhegrovën: Ato gjëra që bënë në fushë nuk do të thonë asgjë në futboll
![Leo Messi befasoi me zgjedhjen e tij kur përmendi lojtarin më të mirë që ka parë ndonjëherë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/leo-780x439.jpg)
Leo Messi befasoi me zgjedhjen e tij kur përmendi lojtarin më të mirë që ka parë ndonjëherë
![Nuk e festoi golin ndaj Irlandës dhe refuzoi shiritin e kapitenit, Rice zbulon arsyen pse](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/rice-1-780x439.jpg)
Nuk e festoi golin ndaj Irlandës dhe refuzoi shiritin e kapitenit, Rice zbulon arsyen pse
![U kërkua shkarkimi i tij pasi nuk e këndoi himnin kombëtar të Anglisë, vjen përgjigja nga Lee Carsley](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot-2024-09-08-094827-780x439.png)
U kërkua shkarkimi i tij pasi nuk e këndoi himnin kombëtar të Anglisë, vjen përgjigja nga Lee Carsley
![Lojërat Mesdhetare ‘mollë sherri’ ndërmjet Prishtinës e Qeverisë së Kosovës](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/hajrullah-qeku-780x439.jpg)
Lojërat Mesdhetare ‘mollë sherri’ ndërmjet Prishtinës e Qeverisë së Kosovës
![Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/Screenshot-2024-02-20-142648-380x233.png)
Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140
![Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/1a-1-380x233.jpg)
Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254
![Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/DSC00994-380x233.jpg)
Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253
![Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2023/07/foto-kryesore-per-tlgre-380x233.jpg)
Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123
![Krijo hapësirën tënde të biznesit – zyre me qira te 4 Llulat – 300€/muaj ID-252](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/Template-per-Instagram-380x233.jpg)
Krijo hapësirën tënde të biznesit – zyre me qira te 4 Llulat – 300€/muaj ID-252
Më të lexuarat
![Leo Messi befasoi me zgjedhjen e tij kur përmendi lojtarin më të mirë që ka parë ndonjëherë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/leo-780x439.jpg)
Leo Messi befasoi me zgjedhjen e tij kur përmendi lojtarin më të mirë që ka parë ndonjëherë
![Merr fund historia e biznesit me shezlongët? Ndreu jep lajmin e mirë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Pjerin-Ndreu-780x439.jpg)
Merr fund historia e biznesit me shezlongët? Ndreu jep lajmin e mirë
![Pas transferimeve të raketave balistike nga Irani në Rusi, SHBA-ja vjen me një paralajmërim](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot_23-8-780x439.png)
Pas transferimeve të raketave balistike nga Irani në Rusi, SHBA-ja vjen me një paralajmërim
![Kosova rrezikon të mbetet jashtë Procesit të Berlinit, shkak masa e sigurisë me Serbinë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/kosova-cefta-780x439.jpg)
Kosova rrezikon të mbetet jashtë Procesit të Berlinit, shkak masa e sigurisë me Serbinë
![Notat e lojtarëve, Ukrainë 1-2 Shqipëri: Ismajli dhe Manaj me paraqitje fantastike](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/shqiepria-780x439.jpg)
Notat e lojtarëve, Ukrainë 1-2 Shqipëri: Ismajli dhe Manaj me paraqitje fantastike
![Shqipëria me përmbysje spektakolare ndaj Ukrainës merr tri pikët e para në Ligën e Kombeve](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/albania-3-780x439.jpg)
Shqipëria me përmbysje spektakolare ndaj Ukrainës merr tri pikët e para në Ligën e Kombeve