Sistemi i ri Hetairos identifikon më shumë se 100 nëntipe molekulare të tumoreve të sistemit nervor qendror, duke përdorur prerje të zakonshme mikroskopike të indeve
Neuroonkologjia po shënon një zhvillim të rëndësishëm në diagnostikimin e tumoreve të trurit. Falë një metode të re, tumori i trurit mund të identifikohet brenda pak minutash, në vend të pritjes së rezultateve që deri tani mund të zgjaste edhe dy javë.
Për këtë përshpejtim të diagnostikimit merita u takon shkencëtarëve nga German Cancer Research Center, të cilët kanë krijuar një sistem të ri të inteligjencës artificiale, të aftë të identifikojë me saktësi të lartë më shumë se 100 nëntipe molekulare të tumoreve të sistemit nervor qendror, duke përdorur vetëm prerje standarde mikroskopike të indeve.
Diagnostikim më i shpejtë dhe më i thjeshtë i tumoreve të trurit në mbarë botën
Ekspertët nga Heidelbergu kanë zhvilluar një sistem të avancuar të inteligjencës artificiale, i cili mund ta përshpejtojë dhe thjeshtojë ndjeshëm diagnostikimin e tumoreve të trurit në nivel global. Duke përdorur ngjyrosje standarde histologjike të digjitalizuara, ky sistem jep rezultate të sakta brenda pak minutash. Rezultatet e këtij studimi revolucionar janë publikuar në revistën prestigjioze shkencore Nature Cancer.
Dihet se tumoret e trurit dhe të palcës kurrizore janë jashtëzakonisht të ndryshme. Vitet e fundit është bërë e qartë se shumë prej tyre mund të diagnostikohen me besueshmëri vetëm nëse, krahas pamjes mikroskopike, analizohen edhe karakteristikat e tyre molekulare.
Standardi i artë për klasifikim të saktë sot konsiderohet analiza e metilimit të ADN-së. Megjithatë, këto teste janë komplekse: kërkojnë laboratorë të specializuar, pajisje të shtrenjta, sasi të madhe materiali tumoral dhe shpesh rezultatet vonohen rreth dy javë. Në shumë pjesë të botës, një diagnostikim i tillë nuk është fare i qasshëm, transmeton Telegrafi.
Si u trajnua sistemi Hetairos?
Përmirësime të rëndësishme në këtë fushë sjell sistemi i ri i inteligjencës artificiale, i quajtur Hetairos. Ai është zhvilluar nga ekipi i udhëhequr nga Moritz Gerstung, nga Deutsches Krebsforschungszentrum (DKFZ), dhe Felix Sahm, nga Fakulteti i Mjekësisë i Universitetit të Heidelbergut dhe Spitali Universitar i Heidelbergut.
Qëllimi i projektit ishte të parashikohej se cilës nëngrup molekular i përket tumori, duke u bazuar vetëm në prerjet histologjike të indeve, të përgatitura dhe të ngjyrosura në mënyrë rutinore.
Hetairos është trajnuar dhe validuar duke përdorur një bazë mbresëlënëse të dhënash:
• Më shumë se 11.000 prerje të digjitalizuara të indeve
• Të dhëna nga 9.606 pacientë, nga 11 qendra mjekësore në katër kontinente
Sistemi arrin të dallojë me sukses 102 nëntipe të ndryshme molekulare të tumoreve, duke mbuluar pothuajse të gjithë spektrin e klasifikimit aktual të tumoreve të sistemit nervor qendror sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).
Inteligjenca artificiale mund të nxjerrë informacione molekulare drejtpërdrejt nga prerjet rutinore të indeve
Ajo që është veçanërisht e rëndësishme është se inteligjenca artificiale jo vetëm që vendos diagnozën, por vlerëson edhe nivelin e sigurisë së vet. Në 50 deri në 70 për qind të të gjitha rasteve, Hetairos dha parashikime me shkallë të lartë sigurie, ku saktësia arrinte ndërmjet 87 dhe 88 për qind.
Edhe në rastet kur sistemi nuk ishte plotësisht i sigurt, ai arrinte të zvogëlonte ndjeshëm numrin e diagnozave të mundshme dhe t’u ofronte neuropatologëve vetëm disa kandidatë më të mundshëm. Kjo e thjeshton dukshëm zgjedhjen e testeve të mëtejshme të synuara.
“Kjo studim tregon se inteligjenca artificiale është e aftë të nxjerrë informacione molekulare drejtpërdrejt nga prerjet rutinore të indeve dhe në këtë mënyrë të ndryshojë në mënyrë themelore diagnostikimin e kancerit”, ka theksuar Darui Jin, një nga autorët kryesorë të studimit.
AI tejkaloi specialistët me përvojë
Gjatë hulumtimit u realizua edhe një krahasim i drejtpërdrejtë midis sistemit të inteligjencës artificiale dhe ekspertëve njerëzorë. Pesë neuropatologë me përvojë nga qendra të ndryshme ndërkombëtare morën detyrën të vendosnin diagnozën për 210 raste, duke u bazuar vetëm në shqyrtimin vizual të indit nën mikroskop.
“Rezultatet tregojnë se sistemet moderne të inteligjencës artificiale tani janë të afta të njohin modele jashtëzakonisht subtile morfologjike, të cilat janë të vështira për t’u dalluar edhe nga specialistë me përvojë”, shpjegon Felix Sahm.
Nga ana tjetër, Moritz Gerstung thekson se diagnostikimi i llojeve shumë të rralla të tumoreve vazhdon të jetë sfidë për algoritmin. Në këtë segment, mjekët me përvojë mbeten ende vendimtarë, por pritet që performanca e sistemit të përmirësohet edhe më tej me shtimin e të dhënave të reja dhe më të larmishme.
Diagnoza për 12 minuta, në vend të 12 ditëve
Në një studim prospektiv shoqërues, Hetairos u testua paralelisht me praktikën rutinore klinike në 210 mostra tumorale, pa ndikuar në vendimet reale për trajtimin e pacientëve.
Ndërsa diagnostikimi standard molekular i plotë zgjaste mesatarisht rreth 12 ditë, Hetairos gjeneronte gjetjet e tij vetëm 12 minuta pasi prerjet e ngjyrosura të indeve digjitalizoheshin në një kompjuter standard. Duke përfshirë të gjithë përgatitjen teknike dhe skanimin e indeve, mjekët mund t’i kishin rezultatet përfundimtare në tryezë brenda 24 deri në 48 orësh.
Ekspertët përfundojnë se Hetairos mund të ketë vlerë të jashtëzakonshme në situata të veçanta klinike:
• Kur metodat tradicionale molekulare arrijnë kufijtë e tyre
• Kur nuk ka material të mjaftueshëm tumoral për testim gjenetik
• Kur testet standarde molekulare japin rezultate të paqarta ose kontradiktore
Përveç shpejtësisë, sistemi ofron edhe transparencë. Ai i thekson vizualisht rajonet e sakta në prerjen e indit që kanë qenë vendimtare për marrjen e vendimit, duke u mundësuar mjekëve të kuptojnë dhe të verifikojnë plotësisht logjikën e inteligjencës artificiale para se të marrin vendimin përfundimtar për terapinë. /Telegrafi/