Sipas të dhënave të reja klimatike nga "European Centre for Medium-Range Weather Forecasts", ekziston mundësia që gjatë këtij viti të shfaqet një El Niño i fuqishëm, madje edhe një Super El Niño, që mund të jetë ndër më të fortët në histori, shkruan The Washington Post..
El Niño ndodh kur ujërat sipërfaqësore në pjesën ekuatoriale të Oqeanit Paqësor ngrohen ndjeshëm, duke ndryshuar modelet e motit në mbarë botën.
Pasojat mund të përfshijnë thatësira, përmbytje dhe valë ekstreme të të nxehtit. Gjatë episodeve të rralla të Super El Niño, që zakonisht ndodhin çdo 10–15 vjet, këto efekte bëhen edhe më të forta dhe zgjasin më shumë, transmeton Telegrafi.
Në këto raste, temperatura e detit në zonat kyçe të Paqësorit rritet mbi dy gradë Celsius mbi mesataren, duke ndikuar ndjeshëm në atmosferë. Kjo mund të sjellë valë më të shpeshta të të nxehtit, ndryshime në shpërndarjen e reshjeve dhe periudha të zgjatura thatësire, si edhe lëvizje të pazakonta të stuhive tropikale.
Për shembull, perëndimi i SHBA-së mund të përjetojë një verë më të nxehtë se zakonisht, ndërsa disa vende tropikale mund të përballen me thatësira dhe temperatura ekstreme. Në Paqësor mund të formohen më shumë ciklone tropikale, ndërsa në Atlantik më pak.
Gjithashtu, ky El Niño mund të shtyjë temperaturat globale drejt niveleve rekord, veçanërisht rreth vitit 2027. Shkencëtari i klimës, Daniel Swain paralajmëron se sinjalet aktuale tregojnë për një ngjarje të madhe klimatike, ndoshta edhe shumë të fuqishme.
Ndikimet e mundshme globale
Edhe pse fenomeni El Niño është ende në zhvillim dhe fuqia e tij përfundimtare mbetet e pasigurt, modelet aktuale kujtojnë ngjarjet e forta të së kaluarës. Kjo po ndihmohet edhe nga erërat e forta perëndimore në Paqësor, të cilat shtyjnë ujin e ngrohtë drejt lindjes.
Një El Niño i fuqishëm zakonisht i dobëson kushtet për zhvillimin e uraganeve në Atlantik, pasi erërat e forta në shtresat e larta të atmosferës e vështirësojnë formimin e tyre.
Meteorologu Andy Hazelton thotë se kjo mund të çojë në një sezon më të dobët uraganesh. Megjithatë, edhe një goditje e vetme e fuqishme në tokë – si Hurricane Andrew në Florida në vitin 1992 – mund ta bëjë sezonin të mbetet i paharrueshëm.
Ngjarjet më të forta të El Niño pothuajse gjithmonë sjellin vitin më të nxehtë të regjistruar, sepse nxehtësia nga oqeani çlirohet në atmosferë dhe shpërndahet në të gjithë planetin. Shkencëtari i klimës, Zeke Hausfather parashikon se temperaturat mund të fillojnë të rriten që në vitin 2026, ndërsa viti 2027 ka gjasa të bëhet më i nxehti në histori.
Ndërkohë, meteorologu Eric Webb paralajmëron se, për shkak të përqendrimit gjithnjë e më të madh të gazrave serrë, sistemi klimatik po e ka më të vështirë të “çlirojë” nxehtësinë mes dy episodeve të forta të El Niño. Si pasojë, një Super El Niño i mundshëm në vitet 2026–2027 mund të lëshojë më shumë nxehtësi sesa episodet e viteve 1982–83 El Niño, 1997–98 El Niño dhe 2015–16 El Niño.
Ekstremet klimatike në mbarë botën
El Niño mund të ndryshojë ndjeshëm modelet e motit në nivel global. Një valë e nxehtësisë në oqean pranë bregut perëndimor të SHBA-ve mund të sjellë një verë më të nxehtë dhe të rrisë rrezikun e zjarreve të mëdha.
Havai mund të përjetojë më shumë stuhi tropikale, ndërsa numri i tajfuneve mund të rritet në pjesën perëndimore të Oqeanit Paqësor, duke përfshirë Filipinet, Kinën dhe Japoninë.
Në Indi mund të sjellë më pak reshje se zakonisht, ndërsa thatësira mund të prekë Australi, Indonezi, pjesë të Afrikës Lindore dhe Karaibe. Nga ana tjetër, reshje të bollshme janë të mundshme në Peru dhe Ekuador.
Ndikimi i mundshëm në Adriatik dhe Evropën Juglindore
Për rajonin e Detit Adriatik, një El Niño i fuqishëm mund të sjellë mot shumë të paqëndrueshëm, me pasoja për bujqësinë dhe infrastrukturën.
Në fund të dimrit dhe në fillim të pranverës, dobësimi i rrethit polar mund të lejojë depërtimin e ajrit të ftohtë, duke rritur rrezikun e ngricave që mund të dëmtojnë seriozisht pemët dhe vreshtat.
Nga ana tjetër, ngrohja e Detit Adriatik në kombinim me lagështi më të lartë gjatë stinëve kalimtare, veçanërisht në vjeshtë, mund të rrisë rrezikun e reshjeve shumë intensive lokale dhe përmbytjeve të shpejta. Ndërkohë, vera e ardhshme mund të jetë edhe më e thatë, me valë të gjata të të nxehtit.
Sa të besueshme janë parashikimet?
Edhe pse parashikimi i ri do të publikohet së shpejti, National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) aktualisht vlerëson se zhvillimi i El Niño është i mundshëm.
Meteorologia kryesore e sistemit të NOAA-s për ndjekjen e El Niño–Southern Oscillation, Michelle L’Heureux, thekson se për parashikimet përdoren shumë modele klimatike, gjë që i bën ato më të besueshme.
“Nëse i shqyrtojmë të gjitha modelet, mundësitë variojnë nga një La Niña e dobët deri te një El Niño i fortë”, tha ajo.
Sistemi North American Multi-Model Ensemble për parashikimet sezonale gjithashtu tregon një trend drejt një El Niño më të fuqishëm, ngjashëm me vlerësimin e ECMWF.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se parashikimet pranverore janë më pak të besueshme për shkak të asaj që quhet “barriera pranverore e parashikimit”. Në të kaluarën ka ndodhur që modelet të parashikojnë një El Niño të fortë që më pas nuk zhvillohet, siç ndodhi në vitin 2014. /Telegrafi/
