Nivelet e detit po rriten në të gjithë botën, por në Grenlandë po ndodh e kundërta
Rritja e temperaturave po shkakton rritjen e niveleve të detit në të gjithë botën, duke vënë miliona njerëz në rrezik përmbytjesh të rënda dhe erozioni bregdetar. Por në Grenlandë, po ndodh e kundërta.
Studiuesit në Observatorin e Tokës Lamont-Doherty, i cili është pjesë e Shkollës së Klimës Columbia, paralajmërojnë se nivelet e detit rreth ishullit autonom parashikohet të bien pavarësisht emetimeve që bllokojnë nxehtësinë dhe që shkaktojnë shkrirje rekord të akullit.
Studimi, i botuar në Science Communications, parashikon që në një të ardhme me emetime të ulëta, rënia e nivelit të detit ka të ngjarë të jetë rreth 0.9 metra deri në vitin 2100. Në një të ardhme me emetime të larta, kjo do të bjerë në 2.5 metra, transmeton Telegrafi.
Mund të duket paradoksale që një komb i mbuluar kryesisht me akull mund të përballet me një rënie të niveleve të detit në një botë që po ngrohet, por pikërisht kjo është arsyeja pse Grenlanda është një anomali.
Ndërsa shtresa e akullit humb masë, toka poshtë saj ngrihet - e lirë nga pesha e saj e madhe. Bashkautorja e studimit, Jacqueline Austermann, e krahason efektin me dekompresionin e një dysheku me shkumë memorieje pasi personi që shtrihet mbi të ngrihet.
Studiuesit fajësojnë humbjen e akullit si të kohëve të fundit ashtu edhe atë historike për nxitjen e rimëkëmbjes së Grenlandës, duke shpjeguar se ndërsa masa humbet nga shtresa e akullit, nivelet e detit do të ulen edhe më tej për shkak të gravitetit.
"Kur shtresa e akullit është shumë e madhe, ajo ka shumë masë", tha autorja kryesore Lauren Lewright.
"Sipërfaqja e detit tërhiqet drejt shtresës së akullit për shkak të asaj tërheqjeje gravitacionale. Ndërsa shtresa e akullit humbet masë, tërheqja e saj gravitacionale në sipërfaqen e detit zvogëlohet, duke u përkthyer në rënie të nivelit të detit", shtoi ajo.
Të dyja këto efekte do të përbëjnë deri në 30 përqind të rënies së ardhshme të nivelit të detit në Grenlandë dhe teknikisht njihen si "rregullim izostatik akullnajor".
Rritja e niveleve të detit është lidhur prej kohësh me rritjen e përmbytjeve bregdetare dhe erozionin e përshpejtuar të vijës bregdetare.
Në fakt, për çdo centimetër të rritjes së nivelit të detit, rreth gjashtë milionë njerëz në planet janë të ekspozuar ndaj përmbytjeve bregdetare.
Kur ndodh e kundërta, ka ende pasoja. Komunitetet bregdetare në Grenlandë ndërtojnë infrastrukturën e tyre duke pasur parasysh nivelet aktuale të detit, që do të thotë se ato mund të mbeten "të larta dhe të thata" nëse ka një rënie të dukshme.
"Ndikimi më i madh është mbi komunitetet lokale dhe efektet në rrugët e transportit detar, peshkimin dhe infrastrukturën", tha Austermann.
Ekziston mundësia që rënia e niveleve të detit të ndihmojë në stabilizimin e disa akullnajave kur ato hyjnë në oqean, gjë që potencialisht mund të ngadalësojë rënien e tyre.
Megjithatë, studiuesit thonë se nuk e dinë nëse rënia e parashikuar e nivelit të detit është e mjaftueshme që të ndodhë efekti stabilizues. /Telegrafi/


