“Nëna e të gjitha marrëveshjeve”: Cilat pritet të jenë efektet tregtare të paktit Indi–BE në një treg prej rreth 2 miliardë njerëzish

India dhe Bashkimi Evropian kanë nënshkruar një marrëveshje të tregtisë së lirë që të dyja palët e kanë cilësuar si “nëna e të gjitha marrëveshjeve”.

Marrëveshja, e njoftuar të martën, u arrit gjatë gati dy dekadave negociatash të ndërprera dhe gjatë një krize gjeoekonomike të shkaktuar nga lufta tregtare e presidentit të Shteteve të Bashkuara Donald Trump.

Marrëveshja midis Indisë dhe BE-së me 27 vende mbulon rreth 2 miliardë njerëz dhe përfaqëson një treg të kombinuar prej gati 27 trilionë dollarësh dhe rreth 25 përqind të produktit të brendshëm bruto (PBB) global.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, si dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa iu bashkuan kryeministrit indian Narendra Modi në New Delhi të hënën si të ftuar nderi për Ditën e Republikës dhe paradën e saj vjetore ushtarake.

“Kjo marrëveshje do të sjellë mundësi të mëdha për njerëzit e Indisë dhe Evropës”, tha Modi ndërsa iu drejtua një konference për energjinë virtualisht të martën para një samiti Indi-BE.

“Evropa dhe India po bëjnë histori sot”, shkroi von der Leyen në një postim në X. “Ne kemi krijuar një zonë të tregtisë së lirë prej dy miliardë njerëzish, me të dyja palët që do të përfitojnë. Ne do ta forcojmë marrëdhënien tonë strategjike”.

Dhe sipas një shkrimi të Al Jazeera, përcjell Telegrafi, pritet që marrëveshja të ulë ndjeshëm tarifat për Indinë dhe BE-në.

Por, çfarë përmban marrëveshja? Dhe si do ta pranojë atë Donald Trump – i cili e goditi Indinë me tarifa prej 50 përqind vitin e kaluar pjesërisht si ndëshkim për vazhdimin e blerjes së naftës ruse?

Çfarë mbulon marrëveshja dhe sa e rëndësishme është ajo?

Ajo është marrëveshja më e madhe dhe më gjithëpërfshirëse tregtare e Indisë dhe mbulon mallrat, shërbimet dhe investimet në të gjithë bashkimin doganor të BE-së.

Në vitin 2023, BE tërhoqi një masë (GSP) për Indinë, duke i ekspozuar eksportuesit e saj ndaj tarifave më të larta.

Marrëveshja e re, vunë në dukje analistët, mund t'i japë Indisë një avantazh në disa sektorë, duke përfshirë tekstilet, farmaceutikën, makineritë, çelikun, produktet e naftës dhe pajisjet elektrike.

Në përgjithësi, BE-ja po i jep Indisë qasje në 144 nënsektorë shërbimesh, ndërsa India po hap 102 nënsektorë për BE-në, duke përfshirë industritë financiare, detare dhe të telekomunikacionit.

Të martën, Modi u tha punëtorëve indianë dhe udhëheqësve të industrisë në sektorë të tillë si tekstilet, gurët e çmuar dhe bizhuteritë se "marrëveshja do të jetë shumë e dobishme për ju", duke shtuar se jo vetëm që do të nxisë prodhimin në Indi, por do të zgjerojë edhe sektorin e shërbimeve të Indisë.

"Kjo marrëveshje e tregtisë së lirë do të forcojë besimin në Indi për çdo biznes dhe çdo investitor në botë. India po punon gjerësisht në partneritete globale në të gjithë sektorët", tha Modi.

Drafti përfundimtar i marrëveshjes tregtare duhet të kalojë ende shqyrtimin ligjor në Bruksel dhe Nju Delhi dhe mund të bëhet funksional vetëm vitin e ardhshëm, tha Biswajit Dhar, një ekonomist tregtar i cili ka qenë i përfshirë në negociata të shumta tregtare indiane.

Anil Trigunayat, një ish-diplomat indian i cili është marrë me blloqe tregtare rajonale, e përshkroi marrëveshjen tregtare si "të shkëlqyer, duke siguruar qasje profesionale në treg, ndërsa kujdeset për labirintin burokratik të BE-së".

“Ndryshe nga 20 vjet më parë, sot India ka kapacitetin për të punuar së bashku me evropianët dhe ofron një treg të mirë për ta”, tha Trigunayat. “Do të ketë shumë më tepër për të shqyrtuar përveç verërave ose BMW-ve më të lira, duke përfshirë investimet tregtare”.

“Është një marrëveshje shumë e rëndësishme si për Indinë ashtu edhe për BE-në”, vlerëson Dhar, “dhe një hap i madh drejt konsolidimit të marrëdhënieve tregtare dhe ekonomike të Indisë me partnerin e saj më të madh tregtar”.

Çështja kryesore, mendon Dhar, është se kjo marrëveshje përfaqëson një mundësi për të dyja palët që të “diversifikohen dhe të shohin përtej SHBA-së dhe të rriten përtej varësisë së tyre nga tregu amerikan”.

A po e hap India industrinë e saj shumë të mbrojtur të automobilave?

India është kritikuar në të kaluarën për qasjen e saj proteksioniste ndaj sektorit të automobilave, përfshirë edhe nga pronari i Tesla-s, Elon Musk. Ajo ka vendosur tarifa deri në 110 përqind për automjetet e huaja.

Negociatat për të arritur një marrëveshje tregtare midis Indisë dhe BE-së u ndërprenë në vitin 2013 për shkak të ngurrimit të Nju Delhit për të hapur sektorin e saj të automobilave, shkruan Al Jazeera, përcjell Telegrafi.

Sipas marrëveshjes së njoftuar të martën, megjithatë, Nju Delhi do të hapë tregun e tij të brendshëm të automobilave për importet e BE-së, duke ulur tarifat për shumicën e makinave nga BE-ja në 30 deri në 35 përqind, të cilat më pas do të ulen gradualisht në 10 përqind gjatë disa viteve.

Kuptohet që makinat e BE-së me çmim nën 15,000 euro (17,800 dollarë) përjashtohen nga marrëveshja dhe do të mbeten subjekt i tarifave më të larta.

Makinat që kushtojnë më shumë se kjo do të ndahen në tre kategori, secila me kuota dhe tarifa të veçanta.

Megjithatë, automjetet elektrike do të përjashtohen nga uljet e taksave të importit për pesë vitet e para për të mbrojtur investimet nga prodhuesit vendas indianë të makinave elektrike.

Pas kësaj, importet nga BE-ja do të kufizohen në 160,000 motorë me djegie të brendshme dhe 90,000 automjete elektrike në vit.

Pavarësisht këtyre masave mbrojtëse, aksionet e prodhuesve indianë të makinave ranë me rreth 1.6 përqind pas njoftimit të marrëveshjes tregtare.

Si do t'i sjellë dobi BE-së kjo marrëveshje?

Tarifat indiane për 30 përqind të mallrave të importuara nga BE-ja do të bien menjëherë në zero.

Në përgjithësi, tarifat për 96.6 përqind të eksporteve të mallrave të BE-së në Indi do të eliminohen ose do të ulen, thanë zyrtarët e BE-së.

Marrëveshja do të kursejë deri në 4 miliardë euro (4.74 miliardë dollarë) në vit në detyrime për produktet evropiane.

Përveç lehtësimit të tarifave për importet e makinave nga BE-ja, tarifat ekzistuese indiane deri në 44 përqind për makineritë, 22 përqind për kimikatet dhe 11 përqind për produktet farmaceutike, për pjesën më të madhe, do të eliminohen.

Tarifat për aeroplanët dhe “anijet kozmike” të BE-së do të eliminohen gjithashtu për pothuajse të gjitha produktet, ndërsa ato për pajisjet optike, mjekësore dhe kirurgjikale do të eliminohen për 90 përqind të produkteve.

Ndërkohë, pijet alkoolike dhe verërat e importuara në Indi nga BE-ja, të cilat aktualisht tarifohen me 150 përqind, do të ulen në 20 deri në 30 përqind për verërat, 40 përqind për pijet alkoolike dhe 50 përqind për birrën.

India gjithashtu do të ofrojë qasje më të mirë për firmat e BE-së në shërbimet financiare dhe detare, dhe të dyja palët do të thjeshtojnë rregullat doganore dhe do të ofrojnë mbrojtje më të forta të pronësisë intelektuale.

Si do t'i sjellë dobi Indisë?

BE-ja do të heqë të gjitha tarifat për 90 përqind të mallrave indiane, dhe brenda shtatë viteve, kjo do të shtrihet në 93 përqind të mallrave indiane.

Midis atyre që përfitojnë menjëherë nga tarifat zero janë produktet detare/ushqimet e detit, të tilla si karkalecat dhe peshku i ngrirë (aktualisht të vendosura deri në 26 përqind); kimikatet (12.8 përqind); plastika dhe goma (6.5 përqind); lëkura dhe këpucët (17 përqind); tekstilet (12 përqind); veshjet (4 përqind); metalet bazë (10 përqind); dhe gurët e çmuar dhe bizhuteritë (4 përqind).

Do të ketë ulje të pjesshme të tarifave dhe kuota për rreth 6 përqind të mallrave indiane, duke e ulur normën mesatare të tarifave të BE-së nga 3.8 përqind në 0.1 përqind.

Në përgjithësi, 99.5 përqind e tregtisë dypalëshe do të përfitojë nga një formë e koncesionit tarifor.

India ende po kërkon përmirësime në kuotat e eksportit të çelikut pa tarifa, dhe rezultati i këtyre bisedimeve pritet deri më 30 qershor para se rregullat e BE-së të hyjnë në fuqi më 1 korrik.

Sipas marrëveshjes siç është, Indisë do t'i lejohet të eksportojë 1.6 milion ton çelik në BE pa taksa, por kjo është vetëm rreth gjysma e asaj që eksporton çdo vit aktualisht.

Sa e rëndësishme është tregtia Indi-BE tani?

SHBA-të mbeten partneri më i madh tregtar në përgjithësi si për Indinë ashtu edhe për BE-në.

Megjithatë, gjatë dekadës së fundit, tregtia e mallrave midis Indisë dhe BE-së është rritur ndjeshëm, duke u rritur nga rreth 74 miliardë dollarë në vitin 2020 në 136 miliardë dollarë në vitet 2024-2025, duke e bërë BE-në partnerin më të madh tregtar të mallrave të Indisë.

India ka një suficit tregtar të favorshëm me BE-në prej më shumë se 15 miliardë dollarësh, pasi eksportet e saj prej 75.85 miliardë dollarësh tejkalojnë importet prej 60.68 miliardë dollarësh.

Eksportet e BE-së janë në makineri, pajisje transporti dhe kimikate, ndërsa India eksporton kryesisht kimikate, metale bazë, produkte minerale dhe tekstile.

Të dyja palët shpresojnë ta rrisin këtë shifër në rreth 200 miliardë dollarë deri në vitin 2030.

Nga viti 2019 deri në vitin 2024, tregtia e shërbimeve midis Indisë dhe BE-së u rrit gjithashtu, me eksportet indiane që u rritën nga 22.5 miliardë dollarë në 44 miliardë dollarë, ndërsa eksportet e BE-së u rritën nga rreth 17 miliardë dollarë në 34 miliardë dollarë.

Të dyja tregtojnë kryesisht në konsulencë biznesi dhe shërbime IT.

India është partneri i nëntë më i madh tregtar i BE-së, duke përbërë 2.4 përqind të tregtisë së saj totale, krahasuar me 17.3 përqind për SHBA-në dhe 14.6 përqind për Kinën.

Që nga viti 2024, 931,607 indianë banonin në BE, sipas qeverisë indiane. Shifrat krahasuese për qytetarët e BE-së që jetojnë në Indi nuk janë të disponueshme.

BE thotë se rreth 6,000 kompani evropiane operojnë në Indi, ndërsa rreth 1,500 kompani indiane kanë një prani në BE.

Si do të reagojnë SHBA-të ndaj marrëveshjes tregtare midis Indisë dhe BE-së?

Shtëpia e Bardhë e ka kritikuar tashmë marrëveshjen.

Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, e sulmoi ashpër BE-në për paktin me Nju Delhin.

“Ne kemi vendosur tarifa prej 25% ndaj Indisë për blerjen e naftës ruse. A e dini çfarë ndodhi javën e kaluar? Evropianët nënshkruan një marrëveshje tregtare me Indinë”, tha Bessent për ABC News të dielën.

“Ata [evropianët] po e financojnë luftën kundër vetes”, shtoi ai.

Ndërsa BE-ja nënshkroi një marrëveshje tregtare me SHBA-në mjaft shpejt pasi Trump njoftoi luftën e tij tregtare vitin e kaluar, Nju Delhi ende po përpiqet të negociojë një të tillë me Uashingtonin. Ai gjithashtu po kërkon të diversifikojë tregtinë me palë të tjera.

"India ka ndjekur një politikë durimi strategjik [në trajtimin e luftës tregtare të Trump]", thotë Trigunayat.

"Marrëveshja me BE-në është pjesë e të njëjtit proces për të zbutur ndikimin dhe për të gjetur partnerë të rinj".

Ndërsa Harsh Pant, nënkryetar i grupit të ekspertëve Observer Research Foundation me seli në New Delhi, i tha Al Jazeera-s: "Keni dy lojtarë të mëdhenj ekonomikë që bashkohen, gjë që është një sinjal për SHBA-në se ata janë të gatshëm të ecin përpara me axhendën e tyre".

"Ekziston një riorganizim gjeopolitik mjaft i jashtëzakonshëm midis Indisë dhe BE-së", shton Pant. "Efekti Trump ka përshpejtuar procesin e kësaj konvergjence dhe ne do të shohim më shumë angazhim strategjik midis të dyjave". /Telegrafi/