Dy rruaza të qafës që kontrollojnë frymëmarrjen, lëvizjen dhe jetën – pse pasojat mund të jenë fatale
Shtylla kurrizore është një strukturë jashtëzakonisht delikate dhe komplekse, prandaj kur ndodhin lëndime të palcës kurrizore, ato mund të jenë shumë serioze dhe të vështira për t’u trajtuar. Dëmtimet e rruazave C1 dhe C2 janë të rralla, por konsiderohen si lëndimet më të rënda të mundshme të palcës kurrizore dhe shpeshherë janë fatale. Te pacientët që mbijetojnë, trajtimi dhe pasojat e dëmtimeve të rruazave C1 dhe C2 janë individuale dhe ndryshojnë ndjeshëm nga një rast në tjetrin.
Çfarë janë rruazat C1 dhe C2?
Rruazat C1 dhe C2 janë rruazat më të larta të shtyllës kurrizore dhe ndodhen në pjesën e sipërme të qafës, duke lidhur kokën me shtyllën kurrizore. Rruaza C1 quhet atlas, ndërsa rruaza C2 quhet aksis. Përveçse mbrojnë palcën kurrizore, këto rruaza janë kryesisht përgjegjëse për lehtësimin dhe kontrollin e një game të gjerë lëvizjesh të qafës, si dhe për mbajtjen e peshës së konsiderueshme të kafkës mbi shtyllën kurrizore. Pozicioni i tyre bën që shpesh të quhen pjesë e shtyllës cervikale, ndërsa dëmtimet e rruazave C1 dhe C2 njihen si lëndime të palcës kurrizore cervikale, transmeton Telegrafi.
Simptomat e dëmtimit të palcës kurrizore cervikale
Pacientët që kanë pësuar dëmtim të ndonjë prej rruazave cervikale (nga C1 deri në C7) mund të përjetojnë simptoma të ndryshme, si:
• Pamundësi për të marrë frymë në mënyrë të pavarur pa ndihmë (dëmtime nga C1 deri në C4)
• Pamundësi ose dëmtim i aftësisë për të folur (dëmtime nga C1 deri në C4)
• Humbje ndjeshmërie, mpirje ose ndjesi shpimi poshtë qafës
• Paralizë e pjesshme ose e plotë e trungut, krahëve dhe këmbëve
• Humbje e kontrollit mbi jashtëqitjen ose urinimin
Si trajtohen dëmtimet e palcës kurrizore
Fatkeqësisht, kur palca kurrizore dëmtohet, nuk ekziston mënyrë për ta rikthyer plotësisht. Megjithatë, mund të ndërmerren masa për ta bërë pacientin sa më të rehatshëm dhe për të siguruar rezultatin më të mirë të mundshëm për shëndetin dhe mirëqenien e tij të përgjithshme. Menjëherë pas aksidentit, shqetësimet kryesore të ekipit mjekësor janë:
• Stabilizimi dhe imobilizimi i qafës për të parandaluar dëmtime të mëtejshme
• Rregullimi i frymëmarrjes dhe stabilizimi i funksionit respirator, të pavarur ose të asistuar
• Vlerësimi i problemeve mjekësore urgjente që mund të shkaktojnë komplikime të tjera, si humbja e tepërt e gjakut
Pasi pacienti të stabilizohet, një kirurg specialist i shtyllës kurrizore do të hartojë një plan rehabilitimi. Ky plan mund të përfshijë:
• Kontrollin e dhimbjes me përdorimin e medikamenteve të përshtatshme;
• Injeksione steroidesh për të reduktuar inflamacionin;
• Ndërhyrje kirurgjikale, nëse është e nevojshme, për të ulur presionin mbi palcën kurrizore;
• Fizioterapi për të ndihmuar pacientin të rikthejë sa më shumë lëvizshmëri në pjesët e prekura të trupit dhe për të ruajtur forcën dhe funksionin në pjesët e paprekura.
Dëmtimi i palcës kurrizore cervikale e ndryshon plotësisht jetën e pacientit. Mbështetja emocionale, përballja me kufizimet e gjendjes shëndetësore dhe sfidat e rehabilitimit janë thelbësore për të arritur një rikuperim sa më të suksesshëm. /Telegrafi/