Cila është marrëveshja e mundshme për pengjet dhe armëpushimin në Gaza - dhe çfarë sfidash mund të priten?

Një delegacion izraelit po shkon në Katar për bisedime indirekte me Hamasin, mbi një marrëveshje të mundshme për pengjet dhe armëpushimin në Gaza.
Ky zhvillim vjen përpara një takimi midis kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe presidentit amerikan Donald Trump në Uashington DC të hënën, që synon të shtyjë përpara përpjekjet për paqe.
Udhëheqësi amerikan ka rritur presionin mbi qeverinë izraelite dhe Hamasin, për të siguruar një armëpushim të përhershëm dhe një fund të luftës 21-mujore në Gaza.
Trump tha të martën në mediat sociale se Izraeli, kishte rënë dakord "me kushtet e nevojshme për të finalizuar" një marrëveshje për një armëpushim.
Dhe Hamasi, i cili drejton territorin bregdetar palestinez, tha të premten se i është përgjigjur propozimit të mbështetur nga SHBA-të me një "frymë pozitive".
Pra, çfarë përfshihet në plan?
Plani është për një armëpushim fillestar 60-ditor që do të përfshijë një lirim të pjesshëm të pengjeve të mbajtura nga grupi militant, në këmbim të lejimit të më shumë furnizimeve humanitare në Gaza.
Armëpushimi i propozuar bën thirrje për bisedime për t'i dhënë fund luftës tërësisht.
Lufta në Gaza filloi pasi Hamasi sulmoi Izraelin më 7 tetor 2023, duke vrarë 1,200 persona dhe duke marrë peng 250 të tjerë. Dhjetëra pengje janë liruar ose shpëtuar që atëherë nga forcat izraelite, ndërsa 50 të tjerë mbeten robër, përfshirë rreth 30 që Izraeli beson se janë të vdekur.
Propozimi thuhet se do të shihte rreth gjysmën e pengjeve të gjallë dhe rreth gjysmën e pengjeve të vdekur të ktheheshin në Izrael gjatë 60 ditëve, në pesë lirime të ndara.
Tetë pengje të gjallë do të liroheshin ditën e parë dhe dy do të liroheshin ditën e 50-të, sipas një diplomati arab nga një prej vendeve ndërmjetësuese.
Pesë pengje të vdekur do të ktheheshin ditën e shtatë, pesë të tjerë në ditën e 30-të dhe tetë të tjerë në ditën e 60-të.
Kjo do të linte 22 pengje të mbajtura ende në Gaza, 10 prej të cilëve besohet se janë gjallë. Nuk është e qartë nëse Izraeli apo Hamasi do të përcaktojnë se kush do të lirohet.
Hamasi ka kërkuar garanci se armëpushimi fillestar do të çonte në një përfundim të plotë të luftës, dhe tërheqjen e trupave izraelite nga Gaza.
Një zyrtar i Hamasit ka thënë se Trump ka garantuar se armëpushimi do të shtrihet përtej 60 ditëve nëse është e nevojshme për të arritur një marrëveshje paqeje, por nuk ka konfirmim nga SHBA-të për një garanci të tillë.
Sfida të mundshme përpara
Dhe në një shenjë të sfidave të mundshme me të cilat përballen ende të dyja palët, një zyrtar palestinez nga një grup militant aleat me Hamasin tha se shqetësimet mbetën.
Shqetësimet ishin mbi ndihmën humanitare, kalimin nëpër pikën kufitare Rafah në Izraelin jugor për në Egjipt dhe qartësinë mbi një orar për tërheqjen e trupave izraelite.
Përgjigja "pozitive" e Hamasit ndaj propozimit kishte formulime paksa të ndryshme në tre çështje rreth ndihmës humanitare, statusin e Forcave Mbrojtëse Izraelite (IDF) brenda Gazës dhe gjuhën rreth garancive përtej armëpushimit 60-ditor, zbuloi një burim me njohuri për negociatat.
Por burimi i tha Sky News: "Gjërat po duken mirë".
The Times of Israel raportoi se Hamasi ka propozuar tre ndryshime në kuadrin e propozuar.
Sipas një burimi, Hamasi dëshiron që marrëveshja të thotë se bisedimet për një armëpushim të përhershëm do të vazhdojnë derisa të arrihet një marrëveshje; se ndihma do të rifillojë plotësisht përmes mekanizmave të mbështetur nga Kombet e Bashkuara dhe organizata të tjera ndërkombëtare të ndihmës; dhe se IDF të tërhiqet në pozicionet që mbante para rënies së armëpushimit të mëparshëm në mars.
Zyra e Netanyahu tha në një deklaratë se ndryshimet e kërkuara nga Hamasi në propozimin e armëpushimit ishin "të papranueshme për Izraelin".
Megjithatë, zyra e tij tha se delegacioni do të fluturonte përsëri për në Katar për të "vazhduar përpjekjet për të siguruar kthimin e pengjeve tona bazuar në propozimin e Katarit për të cilin Izraeli pranoi".
Një tjetër sfidë e mundshme është se zoti Netanyahu ka thënë vazhdimisht se Hamasi duhet të çarmatoset, një kërkesë që grupi militant deri më tani ka refuzuar ta diskutojë.
Hamasi ka thënë se është i gatshëm të lirojë të gjithë pengjet në këmbim të një tërheqjeje të plotë të trupave izraelite dhe një fundi të luftës në Gaza.
Izraeli e refuzon këtë ofertë, duke thënë se do të bjerë dakord të përfundojë luftën nëse Hamasi dorëzohet, çarmatoset dhe shkon në mërgim - diçka që grupi e refuzon.
Negociatat e mëparshme kanë ngecur për shkak të kërkesave të Hamasit për garanci se negociatat e mëtejshme do të çonin në fund të luftës, ndërsa Netanyahu ka këmbëngulur se Izraeli do të rifillojë luftimet për të siguruar shkatërrimin e grupit. /Telegrafi/

















































